ارزیابی سودمندی کشت مخلوط ذرت- سویا با استفاده از شاخص های زراعی و کارایی کنترل علف هرز
چکیده
در این آزمایش اثر کشت مخلوط افزایشی تراکمهای مختلف سویا بر عملکرد اقتصادی و بیولوژیک ذرت و شاخص کارایی کنترل علفهرز در شرایط آب و هوایی همدان در سال زراعی 1389 ارزیابی شد. طرح آزمایشی مورد استفاده بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار و پنج تیمار شامل t1 و t2: به ترتیب کشت خالص ذرت با و بدون وجین علفهرز و t3، t4 و t5: به ترتیب کشت مخلوط افزایشی 15، 30 و 45 درصد تراکم خالص سویا (40 بوته در متر مربع) با ذرت بود. نتایج نشان داد که عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک ذرت در سطح احتمال یک درصد تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار گرفت. ولی، اثر تیمار بر شاخص برداشت معنیدار نشد. بیشترین عملکرد دانه (803 گرم در متر مربع) و عملکرد بیولوژیک (1793 گرم در متر مربع) مربوط به تیمار کشت خالص ذرت با وجین علفهرز بود که با تیمار کشت مخلوط افزایشی 45 درصد سویا با ذرت از لحاظ آماری تفاوت معنیداری نداشت. استفاده از سویا بهعنوان گیاه همراه در کنترل علفهای هرز مزرعه ذرت بسیار مؤثر بود، بطوریکه تیمارهای t4 و t5 پایینترین میزان بیوماس را بهترتیب معادل 53 و 52 گرم در متر مربع و تراکم علف هرز بهترتیب 17 و 8 بوته در متر مربع را دارا بودند. تیمار t5 را میتوان به عنوان برترین تیمار معرفی کرد، زیرا ضمن مهار مناسب علفهای هرز، کمترین میزان شاخص رقابت (04/0)، بالاترین میزان نسبت برابری زمین (27/1)، مجموع ارزش نسبی (33/1) و کارایی کنترل علفهرز (20/83 درصد) را داشت و بیشترین میزان عملکرد دانه برابر 758 گرم در متر مربع را تولید نمود.