ارزیابی برخی ویژگی¬های زراعی، فیزیولوژیکی و کیفی علوفه در کشت مخلوط ذرت با چند لگوم به عنوان کشت دوگانه
چکیده
امروزه کشت مخلوط گراس با لگوم به خاطر بالا رفتن ارزش غذایی علوفه مخلوط به لحاظ تأمین انرژی از گراس و پروتئین از گونه لگوم بیشتر مرسوم است. به منظور بررسی اثر کشت مخلوط ذرت با لگوم بر برخی از صفات زراعی، فیزیولوژیکی و کیفی علوفه، آزمایشی در دو سال زراعی 85-1384 و 86-1385 به صورت طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز اجرا شد. تیمارها کشت خالص شبدر برسیم، ماشک گل خوشه ای، لوبیا، گاودانه و دو هیبرید ذرت (هیبرید سینگل کراس 704 و 301) در تراکم مطلوب و همچنین کشت مخلوط هیبرید ذرت 704 و 301 با هر یک از این لگومها به صورت افزایشی کامل را شامل بود. نتایج حاصل از تجزیه دادهها نشان داد که در بین لگومها، ماشک گل خوشهای موجب کاهش معنیدار ارتفاع بوته ذرت نسبت به کشت خالص شد. بعد از ماشک، گاودانه در رتبه دوم قرار داشت. ولی، لگومها اثری بر تعداد برگ ذرت نداشتند. همچنین بیشترین درصد پوشش سبز سبز و نور دریافتی توسط کانوپی مخلوط در کشتهای مخلوط ذرت با ماشک گل خوشهای حاصل شد. بررسی شاخصهای کیفی علوفه نشان داد که میزان dmi (ماده خشک مصرفی)، ddm (ماده خشک قابل هضم)، nel (انرژی ویژه شیردهی) و ارزش نسبی تغذیهای (rfv) علوفه در نتیجه مخلوط ذرت - لگوم افزایش پیدا کرد. در این مطالعه، میزان rfv کل فقط در مخلوط ذرت 301 با لوبیا بیشتر از 151 بود. بنابراین، میتوان نتیجه گرفت که علوفه حاصل از مخلوط هیبرید زودرس 301 با لگوم مذکور از نظر ارزش تغذیهای در حد عالی قرار دارد. در نتیجه این تحقیق پیشنهاد میکند که در یک سیستم کم نهاده در شمال غرب کشور، کشت مخلوط ذرت با لگوم به ویژه ذرت 301 با ماشک گل خوشهای و لوبیا میتواند به عنوان یک سیستم تولید علوفه، جایگزین تک کشتی ذرت شود.