تعیین عوامل محیطی مؤثر بر پراکنش گونه های گیاهی در زاگرس شمالی (مطالعه موردی: جنگل های آرمرده بانه)
چکیده
جنگل های زاگرس شمالی از مهمترین اکوسیستم های جنگلی کشور بهلحاظ بوم شناسی و اقتصادی- اجتماعیاند. مطالعة حاضر با هدف شناخت اثر برخی عوامل محیطی بر پراکنش گونه های گیاهی این جنگل ها انجام گرفته است. به این منظور اطلاعات مربوط به تمامی گونههای گیاهی موجود (ضریب فراوانی- چیرگی)، خصوصیات محیطی (شیب، جهت، ارتفاع از سطح دریا، عمق و درصد لاشبرگ و درصد تاج پوشش) و خصوصیات خاک (درصد کربن آلی، فسفر قابل جذب، پتاسیم تبادلی، نیتروژن، بافت، ph و ec) در 60 قطعه نمونه به روش فلورستیک- فیزیونومیک جمع آوری شد. سپس برای تشخیص گرادیان های اصلی محیطی از تجزیة چندمتغیرة افزونگی (rda) استفاده شد. طبق نتایج بهدستآمده، در منطقة تحقیق، 90 گونة گیاهی متعلق به 73 جنس و 29 خانوادة گیاهی شناسایی شدند که از این میان، خانواده های asteraceae، fabaceae، poaceae و apiaceae بیشترین تعداد گونه را به خود اختصاص دادند. نتایج رسته بندی rda نشان داد که با در نظر گرفتن موقعیت قطعهنمونهها بهعنوان کوواریانس، جهت شمال غربی، درصد لاشبرگ، جهت جنوب غربی، درصد تاج پوشش، جهت جنوب شرقی، نسبت c/n، ارتفاع از سطح دریا و بیرون زدگی سنگ مادری بهترتیب مهمترین گرادیان های محیطی اثرگذار بر پراکنش گونه های گیاهی بودند و 30 درصد واریانس موجود در الگوی پراکنش گونه های گیاهی را بیان کردند. با توجه به حساسیت و شکنندگی اکوسیستم های جنگلی زاگرس، نتایج این پژوهش می تواند در مدیریت این اکوسیستم ها بسیار مؤثر باشد.