دفاع اجتماعی و اصول راهنمای آن در اندیشه امام خمینی(ره)
چکیده
مقاله حاضر به تبیین مفهوم «دفاع اجتماعی» در کنش گفتاری امام خمینی(ره) میپردازد. دفاع اجتماعی مفهومی نوظهور است که در چارچوب مطالعات و ادبیات مقاومت و مبارزه خشونت پرهیز، در حدود دو دهه از عمر آن میگذرد. این مفهوم به مقاومت عمومی در برابر حاکمیت نظامی دشمن در شرایط اشغال کشور ناظر است. نویسنده در مجموع معتقد است امام خمینی(ره) به این شرایط توجه داشتهاند و حداقل در سه فراز از سخنان خود احتمال آن را در نظر گرفتهاند. بر این اساس، نویسنده پنج اصل راهنما را از میان رهنمودهای ایشان به عنوان مقدمهای برای تدوین دکترین دفاع اجتماعی جمهوری اسلامی ایران استخراج میکند که عبارتند از «وجوب دفاع عمومی حتی در غیاب فتوای شرعی»، «وجوب مقدمات دفاع عمومی در قالب بسیج عمومی و آمادگی دفاعی»، «لزوم مردم پایگی حکومت و حفظ پشتیبانی مردم»، «اتکا بر خداوند و تجهیز به سلاح ایمان» و «بهره گیری از نهادهای مذهبی (مسجد) برای سازمان دهی دفاعی».