واکاوی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در دوران جنگ
چکیده
مقاله حاضر در پی آن است تا با توجه به مبانی فکری حاکم بر نظام جمهوری اسلامی ایران، تصمیمات عرصه سیاست خارجی ایران در سالهای جنگ تحمیلی را بازشناسی کند. بدون بررسی زمینهها و عوامل موثر بر اتخاذ تصمیمهای دوره جنگ، پرداختن به دلایل سیاستهای اتخاذ شده در زمینه سیاست خارجی امکان پذیر نیست. با بهرهگیری از نظریه تصمیمگیری و روش توصیفی - تبیینی، مدعای اصلی مقاله حاضر این است که ساختار منحصر به فرد در تصمیمسازی سیاست خارجی ایران در آن مقطع زمانی وجود داشت که عدم توافق مشخص بر سر انتخاب یک مبنای فکری واحد در عرصه سیاست خارجی (آرمان گرایی یا واقع گرایی) از مشخصات بارز آن بوده و خروجی یکدست و هماهنگی در اتخاذ تصمیمات مشاهده نمیشد. سیاستها به صورت مقطعی و کوتاه مدت بوده و گرچه انتخاب سیاستهای واقعگرایانه نیز از سوی مسئولین در مقاطعی وجود داشته ولی سیاستهای آرمان گرایانه متاثر از فضای انقلاب اسلامی و تداوم دشمنیهای قدرتهای بزرگ با ایران انقلابی، کماکان از مشخصات اصلی سیاست خارجی ایران در این دوره بود.