تعیین الگوی کشت بهینه با استفاده از الگوریتم بهینه سازی چندهدفه غیرخطی فازی: مطالعه موردی
چکیده
افزایش بهره وری استفاده از منابع به کمک بهینه سازی الگوی کشت محصولات زراعی، یک راهکار مناسب برای توسعه بخش کشاورزی است. در این تحقیق با استفاده از الگوی برنامه ریزی چندهدفه غیرخطی فازی امکان تحقق آرمان های حداکثر کردن بازده برنامه ای در مصالحه با اهداف کاهش مصرف آب، حداقل کردن مصرف کود شیمیایی، حداقل کردن ریسک تولید و افزایش منافع اجتماعی از طریق افزایش سطح اشتغال نیروی کار در الگوی کشت شهرستان مرودشت استان فارس بررسی شد. در این روش با هدف حداکثر شدن جمع موزون مقادیر اهداف فازی، سطح زیر کشت محصولات به گونه ای بهینه سازی می شود که قادر به تأمین اهداف یاد شده در بازه حد تحمل تعریف شده برای آنها باشد. هر چند در بسیاری موارد امکان تحقق کامل این آرمان ها در الگوی چندهدفه در مقایسه با الگوهای تک هدفه وجود ندارد، ولی درنظر گرفتن برآیند نتایج و اختصاص وزن مربوطه به هر یک از اهداف از سوی تصمیم گیرنده که در قالب تابع مسافت مرکب آرمانی نمایان می شود، نشان داد که الگوی چندهدفه نسبت به الگوی جاری و حتی الگوهای تک هدفه با انجام مصالحه بین آرمان های چندگانه، برتری دارد. اجرای این الگو در مناطق مورد مطالعه علاوه بر کاهش مصرف آب و کود شیمیایی، افزایش بازده برنامه ای و کاهش ریسک را نیز در بر دارد.