کاربرد ضایعات معدنی دولومیت به عنوان جاذب در تصفیه پسابهای حاوی رنگینه های نساجی
چکیده
فاضلابهای صنایع نساجی دارای حجم زیادی هستند و از نظر کیفیت بسیار آلوده و متفاوت اند و به همین دلیل شرایط تصفیه آنها پیچیده و مشکل است. هدف اصلی این تحقیق، مطالعه عملکرد ضایعات دولومیت ناشی از صنایع سنگ به عنوان جاذب برای حذف رنگ از فاضلابهای نساجی بود. این ضایعات اکثراً بدون استفاده بوده و به محیط زیست وارد می شوند. برای این منظور و نظر به کاربرد وسیع رنگینه های اسیدی، دیسپرس و راکتیو در صنایع نساجی، از محلولهای رنگی حاوی رنگینه های c.i. acid red 88، c.i. disperse red 151 و c.i reactive red 29 استفاده شد. به منظور بهینه سازی و بررسی عوامل مختلف بر روی میزان جذب، چهار عامل اصلی غلظت اولیه رنگینه، ph اولیه محلول، سرعت اختلاط و دز جاذب مورد بررسی قرار گرفت. برای کاهش تعداد آزمایش های مورد نیاز برای صرفه جویی در هزینه و زمان تحقیق، از روش طرح آزمایش های تاگوچی استفاده شد. برای افزایش ظرفیت جذب، ابتدا دولومیت در دمای 800 درجه سلسیوس سوزانده و سپس به عنوان جاذب استفاده شد. کلیه آزمایش های جذب در راکتورهای ناپیوسته انجام گرفتند. در شرایط بهینه، کارایی جذب رنگ برای رنگینه acid red 88 با غلظت اولیه 50 میلی گرم در لیتر، ph اولیه 6، سرعت اختلاط rpm200 و دز جاذب 8 گرم در لیتر، برای رنگینه disperse red 151 با غلظت اولیه 100 میلی گرم در لیتر، ph اولیه 4، سرعت اختلاط rpm200 و دز جاذب 8 گرم در لیتر و برای رنگینه reactive red 29 با غلظت اولیه 50 میلی گرم در لیتر، ph اولیه 2، سرعت اختلاط rpm200 و دز جاذب 6 گرم در لیتر بیش از 99 درصد به دست آمد که نشان دهنده کارایی بالای این جاذب در حذف رنگ بود. نتایج نشان داد که مدل همدمای جذب فروندلیچ بهترین توصیف کننده فرایند جذب توسط دولومیت سوخته در حالت تعادل برای رنگینه های استفاده شده است.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- محمد جمالی نژاد — دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی عمران- محیط زیست، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی اصفهان
- امیر تائبی — استاد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی اصفهان
- سید مجید مرتضوی — دانشیار، دانشکده مهندسی نساجی، دانشگاه صنعتی اصفهان