تأثیر شرایط فاریاب و دیم بر عملکرد پیکر رویشی و عملکرد اسانس دو گونه دارویی مرزه خوزستانی(satureja khuzistanica jamzad.) و مرزه رشینگری (s. rechingeri jamzad) در شمال خوزستان
چکیده
به منظور مقایسه خصوصیات رشدی و عملکرد کمی و کیفی دو گونه دارویی مرزه خوزستانی و رشینگری در واکنش به شرایط فاریاب و دیم، آزمایشی به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در شمال خوزستان(شهرستان اندیمشک، روستای ادریسی سفلی) در سال زراعی 92-1391 انجام شد. تیمارهای آبیاری(15 روز یک بار، 30 روز یک بار و دیم) در کرت های اصلی و گونه مرزه خوزستانی و رشینگری در کرت های فرعی قرار گرفتند. صفات اندازه گیری شده شامل عملکرد تر و خشک، عملکرد برگ و سرشاخه گلدار، درصد و عملکرد اسانس، شاخص سطح برگ و ارتفاع بوته بودند. نتایج تجزیه واریانس صفات نشان داد که اثر تیمارهای آبیاری بر همه صفات اندازه گیری شده به جزء درصد اسانس و ارتفاع بوته مرزه معنی دار بود. مقایسه میانگین صفات نشان داد که در هر دو گونه مرزه، با افزایش فواصل آبیاری و کشت دیم، عملکرد تر، عملکرد خشک، عملکرد برگ و سرشاخه گلدار، عملکرد اسانس و شاخص سطح برگ به ترتیب به میزان 54، 44، 55، 53 و 37 درصد در مقایسه با شاهد (آبیاری 15 روز) کاهش نشان دادند ولی به محتوای اسانس به میزان 6 درصد افزوده شد. در بین گونه ها نیز گونه خوزستانی از نظر عملکرد تر(14/3 تن در هکتار)، عملکرد خشک(82/1تن در هکتار)، عملکرد برگ و سرشاخه گلدار(08/1 تن در هکتار) و شاخص سطح برگ (43/0) بر گونه رشینگری برتری داشت ولی گونه رشینگری از لحاظ درصد اسانس(7/3 درصد) وعملکرد اسانس(86/33کیلوگرم در هکتار) بر گونه خوزستانی برتر بود.