تحلیل مکانی در مکان یابی داروخانه ها به روش تصمیم گیری چند معیاره ahp-fuzzy (مطالعه موردی شهر شیراز)

محمد مهدی جبه داری، mohammad mehdi jabbedari department of remote sensing and gis, yazd science and research unite, faculty of engineering, islamic azad university, yazd, iran.گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، واحد علوم و تحقیقات یزد، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی یزد، یزد، ایران. جلال کرمی، jalal karami department of remote sensing and gis, university of tarbiat modarres, tehran, iran.بخش سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه تربیت مدرس تهران، تهران، ایران. علی سرکارگر اردکانی، ali sarkargar ardekani department of remote sensing and gis, yazd science and research unite, faculty of remote sensing and gis, islamic azad university , yazd, iran.گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، واحد علوم و تحقیقات یزد، دانشگاه آزاد اسلامی یزد، یزد، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: مکان یابی بهینه داروخانه ها، دسترسی سریع بیماران به خدمات دارویی را تسهیل کرده و عدم توزیع متناسب داروخانه ها، مشکلات شهروندان در دسترسی به این مراکز را به دنبال دارد. هدف عمده این پژوهش، ارزیابی نحوه ی توزیع داروخانه های فعلی و تعیین بهترین مکان جهت تأسیس داروخانه های جدید است. مواد و روش ها: این مطالعه، یک مطالعه ی موردی است که در شهر شیراز انجام شده است. داده های این مطالعه در قالب نقشه جمع آوری و جهت مکان یابی مراکز خدماتی، وزن دهی به معیارها و مقایسه زوجی آن ها با یکدیگر از روش تحلیل سلسله مراتبی در محیط gis استفاده گردید. لایه های مورد استفاده در این تحقیق 8 لایه و دولایه، فاصله 200 متری داروخانه های روزانه و 1000 متری داروخانه های شبانه، به عنوان قید در نظر گرفته شد. وزن نهایی برای هر لایه به روش ahp محاسبه گردید. نتایج: 24 مکان در سطح شهر شیراز با توجه به معیارها و لایه های تحقیق، به عنوان بهترین مکان ها جهت تأسیس داروخانه های جدید مشخص گردید. مقدار نرخ ناسازگاری کل برابر 8/0 محاسبه گردید، که نشان می­دهد وزن لایه ها در محدوده مورد قبول قراردارد. لایه ی بیمارستان های دولتی و داروخانه های موجود به ترتیب بیشترین وزن (23%) و کمترین وزن (3%) را گرفتند. نتیجه گیری: با تلفیق لایه های اطلاعاتی، مکان ها ی مناسب برای استقرار داروخانه ها مشخص شد. این مطالعه نشان داد مکان فعلی اکثر داروخانه ها در شهر شیراز با معیارهای وزارت خانه و ضرورت های این کاربری مطابقت ندارد.