نقاشی دیواری از جمله هنرهای شهری محسوب می‌شود که معنایی فراتر از شکل ظاهری خود دارد. به همین دلیل حفظ هماهنگی بین رنگ، فرم و موضوع اثر با محیط برای آرام‌سازی محیط زندگی شهروندان از اهمیت بالایی برخوردار است. این مقاله با روش روان‌شناسی گشتالت و با روش توصیفی-تحلیلی بوده و به جمع‌آوری اطلاعات از منابع کتابخانه‌ای و تحقیقات میدانی پرداخته است. به همین منظور ده نمونه از نقاشی‌‌های دیواری‌ شهر تهرا...

در پی مهجور‌ماندن یک بنای تاریخی صرف نظر از روایات و وقایع سیاسی که پیرامون آن مطرح شده، ضرورت معرفی و شناسایی مقبرۀ پیروزان «ابولؤلؤ» موجب شکل‌گیری مقالۀ حاضر شده است. بعضاً بناها و اماکن تاریخی و یا درختان مقدس و کهنسال به بهانه‌های واهی که گاه از تعصب و ناآگاهی سرچشمه می‌گیرد و در پاره‌ای از موارد با هدف سیاسی و اقتصادی مورد بی‌مهری قرارگرفته است که به مرور زمان فرسوده شده یا به رسم بازسازی و...

مهرعلی، یکی از نگارگران عصر‌ فتحعلی‌شاه قاجار، در برخی از آثار خود، پیکره ایستاده پادشاه را با کمر باریک، شانه‏های پهن و عصای مرغ‌نشان در دست راست می‌نمایاند. سغد، از سرزمین‌های ایران باستان نیز در آثاری مانند سکه، سپر چوبی و نقاشی‌های دیواری، پیکره‌هایی مزین به جواهرات، کمر باریک، شانه‏های پهن و عصای مرغ‌نشان در دست راست معرفی می‌کند که شیوه روایی برخی از آنها متأثر از ادبیات حماسی شاهنامه است...

بنای تاریخی شاسوسا در میان اراضی زراعی دشت ملاحبیب در حدود دو کیلومتری شهر کاشان و در کنار جادۀ قدیم آران‌وبیدگل، پشت خط راه‌آهن کاشان قرار گرفته است. ساختار بنا یک چهارطاقی است با پوشش کلنبو به عنوان طاق، و گوشواره‌های طاق از نوع سه‌کنج است. این بنا یک بنای خشتی است و مصالح آجر تنها در قسمت رینگ طاق آن به کار رفته است. اندود گچ و کاهگل دو اندود اصلی هستند که به ترتیب در بدنه‌های داخلی وخارجی ب...

واقعة شام آخر حضرت مسیح همواره به عنوان یکی از مهم‌ترین رویدادهای آیین مسیحیت مورد توجه بوده است. هنرمندان بسیاری این واقعه را نقاشی کردند که از میان آنها مهم‌ترین و شناخته شده‌ترین اثر، نقاشی دیواری شام آخر لئوناردو داوینچی در صومعه سانتا ماریا دله گراتسیه است. اهمیت این نقاشی به حدی است که در دورة معاصر نیز بازخوانی‌های جدیدی از این اثر شکل گرفته است. تصاویر متعدد بازنمایی شده شام آخر در دوره...

چکیده  دیوارنگاره‌های بقاع متبرکه در گیلان به دلیل رطوبت فراوان منطقه و میل به نوسازی آن ها نزد اهالی روستا، در حال تخریب بوده و یا کاملا از بین رفته است. این معضل، ضرورت حفاظت از این آثار را دو چندان می‌کند. بقعة متبرکه روستای پینچاه در شهرستان آستانه که دارای دیوارنگاره‌های مذهبی است از آن جمله می باشد. آنچه در این میان مطرح می‌شود این است که آیا دیوارنگاره‌های بقعه نامبرده دارای مفاهیم بصری...

نقاشی دیواری از عناصر تصویری به کار رفته در نگارگری است که ذهن مخاطب در مورد  نوع ارتباط آن با موضوع نگاره به چالش کشیده می­شود. هدف این پژوهش، بررسی رابطه­ی این عنصر تصویری با دیگر عناصر و دستیابی به کارکرد آن در تعامل با موضوع نگاره بر اساس الگوی سوسوری بوده است.20 نمونه از نگاره­های شاهنامه­ی تهماسبی با نقوش مختلف برای بررسی این رابطه انتخاب شده است. به منظور جمع­آوری مطالب، مطالعه­ی هم­زمان...

گیلان دارای بقاع زیادی است که بر دیوارهای آنها نقاشی‌های عامیانه با موضوعات مذهبی کشیده شده‌اند. در این میان بقعه لیچا یکی از پر طرفدارترین بقاع منطقه به حساب می‌آید که دیوارها و ستون هایش دارای نقاشی‌هایی از این دست‌ است. بقعه لیچا، آرامگاه آقا سید محمد یُمنی بن امام موسی کاظم(ع)، در روستای لیچا در لشت نشا گیلان قرار دارد. مضامین نقاشی‌های این بقعه نشان دهنده علاقه فطری مردم به مذهب و اراد...

شهرستان نرماشیر در مسیر راه‌های ارتباطی واقع است که مرکز و غرب ایران را به جنوب‌شرق، سواحل دریای عمان و هرمز پیوند می‌داد. در این شهرستان، علاوه بر محوطه‌ها و آثار دوران اسلامی مانند برجها، کاروانسرا و یک تپه، قلاع با کارکرد نظامی- دفاعی و اربابی- مسکونی ساخته شده است. قلعه شهید یکی از این قلاع نرماشیر است. پرسش اینست که ویژگی‌های معماری و تزئینی قلعه شهید چیست و تحت تأثیر چه عواملی قرار گرفته ...

با وجود مطالعات و تحقیقات بسیار درباره منشأ هنر و روند آن در تاریخ بشر، این مطلب هنوز نیز یکی از بحث‌برانگیزترین موارد در حیطه باستان‌شناسی و تاریخ هنر است. در این راستا، مطالعات باستان‌شناسی و انسان‌شناسی تااندازه‌ای روشن‌کننده این مسیر پر پیچ‌وخم بوده است. بر مبنای این مطالعات، هم‌زمان با ظهور انسان امروزی در سراسر جهان به‌خصوص اروپا در حدود ۴۰ هزار سال پیش، شاهد خلق یک‌باره آثار هنری هستیم ک...