در این مقاله روش نوینی به منظور ارزیابی فرگشت زمین‌ساخت فعال نسبی بر پایه شاخص‌های ریخت‌سنجی (مورفومتریک) و کاربرد آنها در تکامل زمین ریخت شناسی و توپوگرافی ارائه شده است. شاخص‌های مورد استفاده شامل نسبت انشعاب، برجستگی حوضه، تراکم آبراهه، عدد ناهمواری، فراوانی آبراهه، ضریب شکل، عامل شکل، چم وخم آبراهه و نسبت کشیدگی هستند. نتیجه جمع‌بندی شاخص‌های بیان شده و تحلیل آنها، منجر به تقسیم‌بندی نسبی ف...

رخداد سیمیرین در شمال ایران حاصل برخورد قاره‌ای است که با ناپیوستگی‌های  ناحیه‌ای و تغییرات شدید در رسوبگذاری همراهی می‌شود. بررسی‌های تنش دیرینه در گستره البرز نشان می‌دهد از نورین تا باژوسین میانی (گروه شمشک)، کشش در راستای 030 درجه توسط گسل‌های عادی همزمان با نهشت صورت گرفته است. نویسندگان  این مقاله زمین‌ساخت کششی را همزمان با مراحل کافت‌شدگی حوضه کاسپین جنوبی می‌دانند. در البرز مرکزی، سازن...

بیرون‌زدگی بخش شمالی راندگی شمال اشتهارد، برای شناخت فرگشت ساختاری و تحولات زمین‌شناختی مورد مطالعه قرار گرفت. این منطقه دارای چین‌خوردگی در مقیاس‌های مختلف از ناحیه‌ای تا رخنمون است که در رده چین‌خوردگی مرتبط با گسلش قرار می‌گیرند. بررسی و تحلیل درزه‌های محدودة مورد مطالعه در نهشته‌های سازند سرخ بالایی نشان‌دهندة دو دسته درزه‌ عمدة کششی j1) وj2 ) است. این درزه‌ها در واحدهای ‌‌ماسه‎سنگی نهشته‌...

وجود آرایه‌ای از گسل‌های راستالغز نردبانی در خاور ایران سبب شکل‌گیری خم یا فراگام‌های رهایی و گرفتاری می‌شود که در مواردی، در بخش‌های تراکششی یا ترافشارشی این ساختارها، گسل‌ها پنهان هستند. این موضوع در فراگام ‌گرفتاری چپ‌گام نه‌ خاوری- اسماعیل‌آباد بررسی شده است. در ساختار عرضی مرتبط با این فراگام وجود دگرریختی فشارشی به‌صورت چین‌خوردگی و بالاآمدگی رسوبات نئوژن ‌پسین، کواترنر و عهد حاضر، عملکرد...

مطالعه ویژگی‌های زمین‌ریختی بادزن‌های آبرفتی در پهلوهای باختری و خاوری کوهستان شتری واقع در خاور طبس دو دسته مختلف از این بادزن‌ها را آشکار می‌سازد. دسته اول از این  بادزن‌ها کهن‌تر و دارای گسترش بیشتری هستند و رأس آنها در پای کوهستان شتری و پایشان تا بخش‌های میانی دشت هم می‌رسد. این بادزن‌ها که در حال حاضر رسوب‌گذاری مجرای اصلی بر روی آنها انجام نمی‌شود، اغلب شامل رسوبات آبرفتی کهن با پوشش ناز...

لرزه‌خیزی پیاپی، شامل 3 زمین‌لرزه مخرب در یک دوره زمانی نزدیک به 30 ساله، گستره محمدآباد در خاور ایران را یکی از برجسته‌ترین مناطق فعال لرزه‌ای در ایران ساخته است. به منظور رسیدن به یک الگوی ساده زمین‌ساختی، سامانه گسلی محمدآباد با استفاده از اطلاعات زمین‌لرزه‌ها و تصاویر ماهواره‌ای توصیف شده است. برهم‌کنش سامانه گسلی راستالغز محمدآباد و ساختارهای پی‌سنگی و نیز آرایش نردبانی قطعات گسلی سبب شکل‌...

توده‌های گرانیتوئیدی اواخر پالئوسن- اوایل ائوسن در شمال پهنه‌ی جوش خورده سیستان، به عنوان ابزارهایی بالقوّه جهت ثبت رویدادهای زمین‌ساختی در نظر گرفته می‌شوند. بررسی‌های ساختاری بر روی توده گرانیتوئیدی زهری بر پایه‌ی فن ناهمسانگردی پذیرفتاری مغناطیسی(AMS)، داده‌های تازه‌ای جهت دستیابی به ساختارهای درونی و بازسازی کینماتیکی فراهم می‌کند. این توده با روند کلی شمال باختر- جنوب خاور دربردارنده‌ی گران...

منطقه تفت در جنوب شهر یزد و در بخش میانی کمربند آتشفشانی ارومیه- دختر، در مجاورت بلوک خاوری گسل اصلی دهشیر واقع شده است. کمربند آتشفشانی ارومیه- دختر یکی از مناطق مساعد برای رویداد مس پورفیری محسوب می‌شود و تاکنون بیش از 100 اندیس مس پورفیری در آن شناسایی شده است. به نظر می‌رسد که این رخدادهای کانه‌زایی مرتبط با ساختارهای منطقه به‌خصوص گسل‌های اصلی باشند. به همین دلیل ناحیه تفت به عنوان مورد مط...

مطالعات صحرایی و بررسیهای ساختاری حضور حداقل پنج فاز دگرریختی را در زیر واحد سنگ زمینساختی ملانژ در نی ریز تایید می کند، که به ترتیب با d1، d2، ... و d5 مشخص شده است . فاز دگرریختی d1 با کوتاه شدگی عمود بر گسل اصلی زاگرس و d2 با کشیدگی تقریبا موازی با آن مشخص است . حضور این دو تیپ دگرریختی با جهت عمود بر هم، همگرایی مایل در امتداد گسل اصلی زاگرس را تایید میکند. این همگرایی مایل باعث جابجای راست...

در این رساله گسل های فعال پهنه لوت و نقش آن ها در تکتونیک منطقه مورد بحث و بررسی قرار ‏گرفته است. از اینرو، فعالیت لرزه ای این گسل ها و نرخ جابه جایی بلند مدت زمین شناسی آن ها ارائه ‏شده است. سپس، فعالیت امروزی آن ها را که از نتایج شبکه دائمی ایستگاه های ‏gps‏ محاسبه می شود، ‏جهت تعیین وضعیت جنبشی پهنه لوت استفاده شده است. در نهایت با انجام آزمایش مدلسازی تجربی، ‏الگوی جنبشی حاکم بر پهنه لوت مو...