دیوان خاقانی شروانی به عنوان یکی از گرانبهاترین میراث منظوم ادب فارسی همواره به دشواری و دیریابی موصوف بوده است. جشن و شادی در شعر هریک از شاعران فارسی¬گوی بازتاب¬های مختلفی داشته است. در دیوان خاقانی همواره به شادی و نشاط توجّه شده . بنابراین دیوان ایشان مملو از دعوت به شادی، اشاره به جشن¬ها، اعیاد، آلات و ابزار باده¬گساری و موسیقایی است. در این تحقیق از شیوه¬ی توصیفی _ تحلیلی استفاده و ابزا...

در این نوشته با مقایسه ی کمی و کیفی گوشه های ردیف فروتن با ردیف میرزا عبدالله و میرزا حسینقلی و دیگر عوامل احتمالی مؤثر در شکل گیری ردیف فروتن، به جستجوی منابع این ردیف و شناسایی برخی از ویژگی های آن می پردازیم. به این منظور، گوشه های ردیف فروتن از نظر کیفی در چهار بخش ریتمیک، ملودیک، متریک و مدال، دسته بندی و با ردیف های میرزاعبدالله و میرزاحسینقلی مقایسه شده اند. نتیجه ی این مقایسه نشان می ده...

موسیقی علمی شریف و صنعتی لطیف است که موجب تلطیف ارواح و صحت اجسام می گردد. چه بسا سالـکان طریقت که به سماع زمـزمه، بنـد تـن از پای گسسته و درهـوای وصال به پرواز آمده اند. شاعران نیز با بهره گیری از علوم دقیق موسیقایی، کلیه اصطلاحات موسیقی را در قالب شعر بیان کرده و با صور زیبایی آنها را مزین کرده اند. ایشان با هنرمندی خاصی بین تعابیر موسیقی و صور شعری، از بعضی صناعات ادبی چون؛ استعاره، ایهام، ...

در حال حاضر به هنگام افق شرعی مغرب، اذان از شبکه های سیما پخش می شود، امّا در بعضی از شبکه ها گاهی تنها با زیرنویس به اعلان وقت شرعی اذان مغرب بسنده می کنند. این تحقیق، به طور خاصّ تولید و پخش برنامه اذان مغرب شبکه های تلویزیون جمهوری اسلامی ایران را بررسی کرده و به چگونگی ایجاد جذّابیّت در این برنامه ها پرداخته است. به همین منظور از روش تحقیق اکتشافی، برای اطّلاع از نظر گروه های مبلّغان دین، متخصّصان...

ارتباط میان دو هنر موسیقی و ادبیات ژرفایی به اندازه تاریخ زندگی بشر دارد تا جایی که گروهی را اعتقاد بر این این است که این دو فن در روزگاران دور دو شاخه مختلف هنر نبوده اند. احتمالاً در دوره های متأخر که این دو هنر حوزه های شخصی تری یافتند، بحث هایی درباره پیوند شعر و موسیقی و تأثیرات آنها بر یکدیگر درگرفت. در ایران استفاده راویان ردیف موسیقی، از بسیاری از اشعار سعدی نمایانگر روح سازگار اشعار رو...

تحوّلات اجتماعی که بعد از ظهور و استقرار مشروطیّت در ایران به وجود آمد در همه ی جنبه های زندگی موثّر واقع شد و سراپای اجتماع را دگرگون ساخت. این تغییرات نه تنها در افکار، عقاید و آداب و رسوم ایرانیان، بلکه در اشعار شاعران نیز رسوخ کرد. در این راستا اشعار ادیب الممالک، با محتوای فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، انقلابی، نیز از این تحوّلات بی نصیب نبوده است. از آنجائی که آثار ادبی می تواند دربردارنده ی عناصر ...

ی یکی از انواع  ادب فارسی، ادب غنایی است که واجد وسیع ترینِ افق ، در بیان عواطف و دریافت تجربه های عاطفی و حسی است. لحن رنگ آمیزی عاطفی کلام است و در غزل های سعدی، لحن های متنوعی به هم گره خورده اند. همجواری این الحان، در انتقال پیام عاطفی گوینده نقش بسزایی دارد.عناصر شعری چون قالب شعر، وزن، هجاها، معنی واژه ها، ساختمان جمله ها و تصاویر توصیفی و صور خیال از عوامل شکل دهندة لحن محسوب می شوند. در...

نام و آواز ((حافظ ابراهیم)) شاعر مشهور ملی گرای مصر، در صحنه ادبیات معاصر عرب نامی کاملا آشناست . او یکی از پرچمداران نهضت ادبی و شعر ملی محسوب می شود که در پرورش روحیه ناسیونالیسم عربی نقش بسزایی را ایفا کرد. عشق و عاطفه مردمی حافظ حد و مرز اقلیمی و موانع دینی و قومی را به رسمیت نمی شناخت ، بلکه این احساسات لطیف و صادقانه شامل حال تمامی انسانها می گردید و شیون و فریاد مظلومانه انسانهای رنج کشی...

این پژوهش با عنوان « موسیقی در ایران باستان »، به منظور بررسی و شناخت تاریخ موسیقی در ایران و نقش آن در زندگی افراد و نیز با توجّه به ضرورت وجود پژوهشی مدوّن در این خصوص، به نگارش درآمده است. در این اثر، موسیقی ایران از کهن ترین ادوار تاریخی یعنی پیش از ورود آریایی ها به این سرزمین تا پایان دور? ساسانی و پیش از ظهور اسلام بررسی شده است. در هر دوره نیز، از نقش موسیقی در زندگی ایرانیان، در آداب ...

علم قرائت قرآن همواره یکی از عوامل موثر در اثبات اصالت قرآن به حساب می آمده است امرتعلیم قرائت قرآن توسط شخص پیامبر اکرم (ص) آغاز گردید.ازصدر اسلام تا به امروز عده ای عهده دار قرائت قرآن و تعلیم آن در جوامع اسلامی در ادوار مختلف بوده اند. باتوجه به کتاب وسنت پیرامون قرائت قرآن در فن موسیقی و فنون و مهارت های صوت و لحن،حدود و ضوابطی در محدوده های مقبول و مجاز،مشخص گردیده است.وقتی پیامبر اکرم(ص) ...