آگاهی از گسترش و تخمین مواد نفتی نشت شده در پالایشگاهها، از مهم‌ترین اطلاعاتی است که در مطالعات زیست‌محیطی به‌منظور مقابله با آلودگی‌های محیط‌های آبی و خاکی باید در دسترس محققان باشد. به‌دلیل نشت مواد نفتی و فراورده‌های آن از لوله‌ها و مخازن رو زمینی پالایشگاه آبادان در طول جنگ تحمیلی و فرسودگی سیستم‌های ذخیره, انتقال و پالایش نفت به‌دلیل قدمت این واحد و همچنین واقع شدن بین دو رودخانه مهم که آب...

قدرت‌های فرامنطقه‌ای غرب در منطقۀ خاورمیانه و خلیج‌فارس بر روی حیات سیاسی و اقتصادی و... تأثیر گذاشته است. منابع نفت و گاز منطقۀ خلیج‌فارس قبل از جنگ جهانی اول کشف شد و پس از جنگ در ترمیم ویرانی‌های ناشی از آن نقش مهمی ایفا کرد. به‌نظر می‌آید رفتار سیاسی بسیاری از قدرت‌های بزرگ در منطقۀ خلیج‌فارس متأثر از وجود منابع انرژی سرشار و ارزان آن بوده است. هدف بنیادین این پژوهش بررسی میزان ذخایر نف...

در قرن بیستم در عرصه ی بین المللی چندین شوک یا بحران نفتی رخ داد که اثرهای فراوانی برای کشورهای صادرکننده و واردکننده ی نفت به همراه داشت و این اثرها خود را با نوسان در قیمت، عرضه و تقاضای نفت نشان دادند. در سال های گذشته پنج شوک اصلی نفتی اتفاق داده که به ترتیب به صورت زیر است: شوک اول نفتی که با تحریم نفتی اسرائیل و حامیان آن توسط اعضای عرب سازمان اوپک به وقوع پیوست. شوک دوم نفتی در سال 19...

نفت و تحولات سیاسی و خاورمیانه در خلال چند دهه اخیر پیوستگی شدیدی با یکدیگر داشته اند بطوریکه تحولات در خاورمیانه و به عبارت بهتر خلیج فارس را بدون عنایت به ثروت نفت این منطقه و ذخایر انرژی آن نمی توان توضیح داد. یکی از پرسشهای مهم در این ارتباط، شیوه پیوند میان تحولات عمده سیاسی- نظامی چون انقلاب و جنگ و نوسانهای بهای نفت در بازار جهانی است. پیشینه نیمه دوم قرن بیستم در خاورمیانه و بخصوص خلیج ...

تجاوز ارتش عراق علیه ایران تحت تأثیر انگیزه های مختلفی قرار داشت. در این مقاله محرک های اقتصادی این تهاجم مورد بررسی واقع شده است. در آستانه آغاز جنگ، دولت عراق از طریق تهاجم به ایران در صدد بود ضمن تأمین منابع جدید برای رونقدهی به اقتصاد ملی، دسترسی ایران را به منابع استراتژیک خویش باز دارد. در صورت تحقق این سناریو، ضمن اینکه فضا برای تثبیت رهبری منطقه ای عراق تا حدی تسهیل می شد، موقعیت و اعتب...

  مقدمه: جنگ سال 1369 خلیج فارس با حمله عراق به کویت و اشغال نظامی این کشور آغاز شد. ب ه دنبال آن 34 کشور جهان با مجوز شورای امنیت سازمان ملل متحد در دی ماه سال 1369 به نیروهای عراقی مستقر در کویت یورش برده و ارتش عراق را مجبور به عقب‌نشینی کردند. نیروهای عراقی در جریان این عقب‌نشینی اقدام به آتش زدن چاه‌های نفت کویت نمودند و بیش از 600 حلقه چاه نفت به آتش کشیده شد. این جنگ علاوه بر تبعات دیگری...

بروز جنگ بین دو کشور، منافع دیگر کشورهای منطقه ای و بین المللی را دستخوش تغییر می کند و به همین دلیل فرصت ها و تهدیداتی را پدید می آورد که کشورهای منطقه و قدرت های بین المللی به ناچار می بایست موضع خود را نسبت به آن جنگ مشخص کنند. اینکه چه عوامل و زمینه هایی سبب می شود در شرایط بحرانی، یک دولت رویکردی جانبدارانه در حمایت از یکی از طرف های درگیر اتخاذ کند و یا اینکه در طول سال های درگیری بر حسب ...

کشور ایران به علت موقعیت خاص و استراتژیک خود، در طول تاریخ همواره مورد توجه قدرتهای جهانی قرار داشته است . در قرن بیستم با کشف و بهره برداری از ذخایر عظیم نفت ، این توجه دو چندان شد. از طرف دیگر ایران از اقلیتهای گوناگون قومی و مذهبی تشکیل شده است . در طی قرن بیستم و به ویژه پس از شهریور 1320 قدرتهای بزرگ از وجود تفاوتهای نژادی ، زبان و مذهبی و همچنین ضعف حکومت مرکزی استفاده کردند و با سیاسی کر...

خلیج فارس در چند قرن گذشته همواره از اهمیت و جایگاه ویژه برخوردار بوده است. بعد از جنگ جهانی دوم با شکل گیری بلوک شرق و غرب به رهبری شوروی و آمریکا و پیدایش دوران جنگ سرد، یکی از محورهای رقابت دو ابر قدرت، نفت و تسلط بر آن بود. پس از بروز بحران های بوجود آمده در بازار نفت، حضور قدرت های بزرگ صنعتی در خلیج فارس، چهره منطقه را به شدت دگرگون ساخته است. در حالی که منطقه خلیج فارس منطقه ای با کارکرد...

آیا نفت به مهار منازعات ملی و منطقه ای کمک کرده یا منبع جدیدی برای ایجاد تنش بوده است؟ خاورمیانه، دوگانگی عجیبی دارد. از سویی، با کشورهایی روبه رو هستیم که در دو دهه گذشته، ثبات سیاسی در خور توجهی را از خود نشان داده اند(برخلاف دوره قبل از1970 که اکثر آنها شاهد تغییر ناگهانی و جدی رژیم های سیاسی خود بودند). رهبران براساس چارچوب نهادی موجود تغییر کرده اند، حتی در جاهایی همچون مصر و عربستان سعودی...