سیاه ماهی خالدار capoeta trutta ساکن خاورمیانه بوده و در ایران در حوضه آبریز دجله و فرات و سرشاخه­های کارون زندگی می­کند. نمونه­برداری از این گونه به­صورت فصلی از مرداد 1389 تا خرداد 1390 با استفاده از دستگاه الکتروشوکر در دو ایستگاه خرچنگ­رود و چشمه­ماهی در رودخانه گاماسیاب استان همدان صورت گرفت. در مجموع در طی یک سال نمونه­برداری تعداد 224 عدد ماهی صید شده و مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفتند. نتا...

ساسانیان به عنوان یکی از قدرتمندترین سلسله­های ایرانی، بیش از چهارسده و تا پیش از حمله اعراب مسلمان به ایران حکومت کردند. دولت بزرگ ساسانی با پیروی از اصل تمرکز حکومت و ملی کردن دین زرتشت، ایران ملوک­الطوایفی عهد اشکانیان را به صورت کشوری یکپارچه و مقتدر درآورد؛ به گونه­ای که این حکومت، علاوه بر بازآفرینی قدرت سیاسی، دگرگونی­های گسترده و عمیقی را درتمامی زمینه­های اجتماعی و فرهنگی ایران ایجاد ک...

جنس گارا (garra) از خانواده کپورماهیان (cyprinidae)، از آفریقا تا جنوب شرقی آسیا یافت می شود. این جنس دارای 103 گونه است که از بین آن ها چهار گونه: g. rufa (heckel, 1843)، g. rossica (nikolskii, 1900)، g. persica (berg, 1913) و g. variabilis (heckel, 1843)، در ایران گزارش شده است. در این مطالعه تعداد 485 نمونه g. rufa از 36 جمعیت از حوضه های دجله، کرخه، کارون، بوشهر، هرمز و مهارلو صید گردید و پ...

چکیده کمّی سازی ویژگی های ریختی شکل بدن جمعیت های مختلف ماهیان سبب شناسایی بهتر آن ها می شود و درک بهتری از تاریخچة تکاملی جمعیت های گوناگون آن را ارائه می کند. از این رو، این تحقیق با هدف مقایسة ویژگی ریخت شناختی جمعیت های سیاه ماهی توئینی (capoeta damascina) در آب های داخلی ایران با استفاده از روش ریخت سنجی هندسی به اجرا درآمد. برای این منظور تعداد 373 نمونه سیاه ماهی توئینی از سیزده رودخانه ا...

قبایل عرب هلالی، مجموعه ای از بطون و تیره های بنی هلال بن عامر، بنی سُلیم، بنی جشم و ربیعه را شامل می شد که در مرکز عربستان و نواحی بیابانی نجد و حجاز به زندگی بدوی وکوچ نشینی عادت داشتند. این قبایل برخلاف سایر قبایل عرب که بعد از اسلام و به دنبال فتوحات اسلامی راهی نواحی آباد و متمدن شدند، هم چنان به زندگی بدوی خود ادامه دادند وحاضر به ترک وطن وخاستگاه خود نشدند. با این وجود، آنان در اوایل قرن ...

مطالعۀ نقوش موجود بر مهرها و اثرمهرها می تواند زوایای تاریکی از تاریخ اجتماعی دوران سلوکی و اشکانی را پدیدار کند. از سوی دیگر، تحلیل موقعیت‏های فردی و اجتماعی اشخاص یا گروه‏های اجتماعی به منظور درک روابط پیچیدۀ آنان با افراد یا سایر گروه‏ها یا به منظور درک روابط بر هم‏ کنشی میان آنان جایگاه ویژه‏ای را در مطالعات تاریخی به خود اختصاص داده است که از آن میان تحلیل موقعیت‏های زنان نیز توجه خاصی را ...

پایش تغییرات گیاهی نقش اساسی در برنامه ریزی و مدیریت محیط زیست دارد. داده های ماهواره ای کارایی بالایی در آشکارسازی و تجزیه و تحلیل تغییرات زیست محیطی دارند. روشهای متعددی برای آشکارسازی تغییراتیک منطقه با استفاده از تصاویر ماهواره ای وجود دارد که هر کدام دارای مزایا و محدودیتهای هستند. تحلیل بردار تغییر (cva) یکی از این روشهاست. مشخص شدن محدوده تغییرات در کنار ماهیت تغییرات از مزایای بسیار مهم...

تغییرات ریخت شناختی و ژنتیکی جمعیت های گونه شاه کولی جنوبی (A. mossulensis) از چهار زیر حوضه تیگره (دجله)، پرسیس (حوضه خلیج فارس)، هرمز و حوضه رودخانه کر بررسی شد. اندازه‌گیری 39 صفت ریخت شناسی در 110 نمونه جمع آوری شده از 17 رودخانه حوضه های جنوبی نشان داد که تمایز معنی داری در صفات شمارشی بین برخی جمعیت ها مشاهده می شود. این نتایج با داده های شاخص درون زادآوری و فاصله ژنتیکی بدست آمده از 1022...

حفاظت از محیط‌زیست به‌منزلۀ میراث مشترک بشریت، که نسل امروز و آینده حیاتشان به آن وابسته است، وظیفۀ دولت‌هاست. حاکمیت دولت‌ها بر منابع طبیعیشان براساس منافع سایر دولت‌ها و ملت‌ها محدود می‌شود. از یک طرف، وجود منابع مشترک مرزی میان ایران و سایر کشورها و از طرف دیگر، کمبود منابع آبی زمینۀ بروز اختلاف و کشمش را فراهم کرده است. از جمله منابع مشترک می‌توان به تالاب هورالعظیم/هورالهویزه اشاره کرد که ...

با توجه به فقدان اطلاعات در مورد ویژگی­های ریختی و ژنتیکی ماهی کمیاب B. mesopotamicus مطالعه­ای با هدف فراهم آوردن این اطلاعات برای اولین بار در ایران به اجرا درآمد، به همین سبب در پاییز سال 1391 جمعیت­­های ماهیBarilius mesopotamicus   از سه اکوسیستم متفاوت در حوضه دجله مورد مطالعه و مقایسه قرار گرفت. برای این منظور نمونه­های ماهی از  دو رودخانه سیمره، چنگوله و دریاچه سیاه گاو صید و 29 صفت ریخت...