حمله متفقین به ایران در شهریور 1320 منجر به سقوط رضاشاه و عفو عمومی زندانیان سیاسی و آغازگر فعالیت آزاد سیاسی و حزبی در ایران شد. بخشی از گروه 53نفر، همراه با چند تن از کمونیست های قدیمی و چهره های ملی، حزبی ضد فاشیستی به نام حزب توده ایران را در هفتم مهر 1320 تأسیس کردند. حزب خیلی سریع رشد کرد و در سال دوم تأسیس خود، نمایندگانی را به مجلس چهاردهم فرستاد. اما با تأیید درخواست امتیاز نفت شمال تو...

با اشغال ایران از سوی متفقین و استعفای رضاشاه در سال 1320 شمسی حیات سیاسی کشور وارد مرحله تازه ای شد و زمینه بسیار مساعدی را برای تشکیل احزاب گوناگون فراهم آورد. حزب توده ایران که هسته اصلی آن گروه ارانی موسوم به «پنجاه و سه نفر» بودند در مهر 1320 با گرایش کادر رهبری به مسکو ، در تهران تشکیل شد. بعد از مدت کوتاهی حزب توانست در استان های اصفهان، آذربایجان، خراسان و گیلان و مازندران کمیته های ایا...

حزب دموکرات فارس از آغاز تا انجام به وسیله ی: رحیمه منفرد حزب دموکرات فارس به عنوان شعبه ای از حزب دموکرات ایران با اعزام حیدر خان عمو اوغلی و میرزا قاسم خان آصف الملک از تهران، در اواخر ربیع الاول 1329 هجری قمری/ فروردین 1290 هجری شمسی ومارس 1911 میلادی در دوره احمد شاه در شیراز تشکیل شد. پایان نامه حاضر که سعی دارد حزب دموکرات فارس را از آغاز تا انجام مورد بررسی قرار دهد در سه فصل گردآ...

دهة 1320، هم‌زمان با تبعید رضاشاه از ایران، با گشایش فضای فرهنگی‌ـ سیاسی کشور آغاز می ‏شود. حزب توده قدرت بیشتری می‌یابد. اما، قدرتِ حزبْ مدیون حضور نیروهای شوروی در ایران، طی جنگ جهانی دوم، است. این پرسش برای اعضا و هواداران مطرح می ‏شود که پس از خروج نیروهای شوروی از ایران برای حزب و اعضا و هواداران حزب چه اتفاقی می‏ افتد؟ در نتیجه، برای در دست گرفتن قدرت و سرنگونی رژیم شاه، در میان آنان درخواس...

از روی کار آمدن شاه صفی در سال 1038 ه . تا فروپاشی حکومت صفوی در سال 113 ه. نزدیک به یکصد سال طول کشید. در این دوره هنرهای ایران در کنار سایر تحولات آن، دگرگونی قابل ملاحظه ای را از سرگذراند. آن عواملی که بخصوص در دوره شاه عباس اوّل، هنرهای ایران را در مسیر نوآوری و تجدد قرار داد، در این دوره یکصد ساله به بار نشست و یکی از ویژگیهای هنر نقاشی دوره صفوی تجدد و رویکرد به عناصر جدید هنری شد. دراین م...

حزب داشناکسیون (داشناکتسوتیون)، به همراه چند حزب ارمنی دیگر که همگی تب وتاب آزاد سازی ارامنه را داشتند، در سالهای پایانی دهه 1880(1297ق) بنیان گذاشته شد. با وجود تسلطی که این حزب، در مدت کمتر از ده سال، بر حیات سیاسی ارامنه به دست آورد، چندان عجیب نبود که در 28 می 1918 (16 شعبان1336ق) پس از اعلام استقلال ارمنستان، سکانداری این کشور را بر عهده گیرد. اجرای نقش سیاسی جدید برای داشناکسیون، نیازمند ...

این رساله در دو بخش تهیه شده است . در بخش اول که از دو فصل تشکیل می شود، ارکان نظری و مظاهر سیاسی اجتماعی تجدد مورد بحث و بررسی قرار می گیرد. در این بخش مبانی تجدد و مقولات اساسی آن و نیز پایگاه اجتماعی تجدد و چگونگی بسط آن بررسی و تحلیل می شود. در بخش دوم که از چهار فصل تشکیل شده است ، ورود فکر تجدد به ایران بحث و بررسی می شود که اول آن به بررسی اوضاع اجتماعی، اقتصادی ایران، فصل دوم آراء و نظر...

نوشتۀ حاضر به تحلیل گفتمان رمان «نیمۀ غایب» نوشتۀ حسین سناپور می پردازد و با تکیه بر رویکرد پساساختگرای تحلیل گفتمان لاکلو و موف، نشان می دهد که سناپور در این رمان جدال سنت و تجدد را در جامعۀ شهری دهۀ شصت ایران بازنمایی کرده و از میان چشم انداز های مختلفی که می توان در این­ باره اتخاذ کرد، مسئلۀ هویت و بازیابی آن را انتخاب کرده است. این بررسی نشان می دهد که متن سناپور، تمام تعارض های گفتمان های...

اندیشه ی سیاسی و اجتماعی در ایران همواره در تقابل یا تعامل با غرب و مسئله تجدد معنا پیدا کرده است. به سخن بهتر، با برخورد نخستین امواج تجدد بر پیکره ی فرهنگ و جامعه ایرانی، شاهد شکل گیری گفتمان های روشنفکری در ایران بودیم. از اینرو ضرورت فهم کنشهای روشنفکری در ایران و همچنین تبیین چگونگی تعامل آنها با گفتمان تجدد، موضوعی حائض اهمیت و در خور تأمل می باشد. در این میان دو تن از چهره های شاخص نسل چ...