پایان‌نامه

بررسی ارث دیه در حقوق ایران

چکیده

ارث دارای ویژگی هایی است که آن را از سایر اموال متمایز می سازد. نهاد ارث از جهات گوناگون قابل بررسی است یکی از این موضوعات "ارث دیه"است که از نگاه نظریه عمومی تعهدات و مسئولیت مدنی حائز اهمیت است. موجبات این نوع ارث و موانع آن از جمله مسائلی است که قانون مدنی در باره آن ساکت است و فقها نیز در این باب نظرات گوناگونی ارائه داده اند در این پایان نامه ابتدا به بیان کلیاتی در مورد تاریخچه دیه قبل از اسلام پرداخته شده و نتیجه میگیریم که اسلام دیه را امضاءکرده لیکن تغییرات زیادی در آن بوجود آورده است از جمله اینکه میزان و سقف دیه و ملاک و مهلت پرداخت ان تبیین شده است سپس ماهیت حقوقی دیه نظرات ارائه شده و آثارآن و دلایل رد آن نظرات بررسی وبرای آن ماهیت دوگانه قائل شده ایم و در ادامه به این سوال که آیا دیه جزوماترک است یاخیر، پاسخ دادیم که دیه جزو اموال وراث است لیکن از لحاظ برخی جهات در حکم ماترک است وقواعد ارث بر آن مترتب است. تفاوت اولیای دم با ورثه بررسی شد. همچنین نظر فقهی در باب ارث دیه، و نسبت دیه و قصاص را بیان کردیم که قصاص حق اولیای دم است که در صورت عفو جانی، به دیه تبدیل خواهد شد. اهمیت این موضوع آن است که جانی حق انتخاب بین قصاص و دیه را ندارد و طلبکاران هم نمی توانند ورثه را از قصاص منع کنند. از بستگان مادری به عنوان کسانی که از ارث دیه محروم هستندنام بردیم و به محرومیت وراث از ارث دیه ی جنایت بر میت اشاره کرده و همچنین به تاثیر قتل غیر عمد در ارث قاتل از دیه مورث خود، پرداخته و نتیجه می گیریم که قتل هرچند غیر عمدی مانع ارث دیه می شود و به موضوع سقط جنین و قتل توسط صغیر و مجنون از نظر فقهی و حقوقی پرداخته شده است .

اساتید راهنما و مشاور

مسعود البرزی ورکی، علیرضا رجب زاده

اسناد مشابه

  • جنایت بر منفعت و ملاک ثبوت دیه: مطالعه تطبیقی در فقه و حقوق ایران، سودان و یمن

    مقاله۲۰۲۵آموزه هاي حقوق كيفري كشورهاي اسلاميانسیه سلیمی، روح الله اکرمی

    جنایت بر منافع یکی از اقسام جنایات مادون‌نفس است که تعیین گستره و ملاک ثبوت قصاص یا دیه در آن‌ها، از دیدگاه مذاهب مختلف و میزان مطابقت آن با حقوق کشورهای اسلامی که در تدوین قوانین خود به شریعت ملتزم شده‌اند، از اهمیت بسزایی برخوردار است. در این راستا پژوهش پیش رو با روش توصیفی- ت

  • خسارت معنوی در جرائم موجب دیه در حقوق ایران و کویت

    مقاله۲۰۲۶آموزه هاي حقوق كيفري كشورهاي اسلاميامیرحسین بابائی، مرتضی فتحی

    خسارت معنوی ناشی از جرم در صدمات بدنی از جلوه‌های مهم حمایت از بزه‌دیده و عدالت جبرانی است. در حقوق ایران تبصره ۲ ماده ۱۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، پرداخت خسارت معنوی را از قلمرو جرائم موجب دیه خارج کرده و میان بزه‌دیدگان نابرابری ایجاد کرده است. این نابرابری در درگیری‌ه

  • قواعد و شرایط ارث حق در فقه امامیه و حقوق ایران با تکیه برآرای امام خمینی(س)

    مقاله۲۰۱۹متین (امام خمینی و انقلاب اسلامی)مظاهر نامداری موسی آبادی، سید محمد تقی قبولی درافشان

    بحثی که در باب ارث کمتر به آن پرداخته‌شده این است کهجدای از اموال (اعیان)، حقوق (با انواع تقسیمات آن) نیز می‌تواند موضوع ارث قرار گیرد؛ اما همان‌طور که می‌دانیم بین انواع حق تفاوت وجود دارد، امام خمینی نیز به‌عنوان یک فقیه ریزبین، همین تفاوت‌ها را در ارث پذیر بودن یا نبودن حق تأث

  • ارث دیه

    مقاله۲۰۱۰مطالعات حقوق خصوصیعباس میرشکاری، محسن ایزانلو

    نهاد دیه از جنبه های حقوقی گوناگون قابل بررسی است. یکی از این جنبه ها موضوع ارث دیه است که از نگاه مسوولیت مدنی و نظریه عمومی تعهدات، دارای آثار مهم است. از سوی دیگر، آرای فقیهان در مسایل مربوط به ارث دیه مختلف است و قانون مدنی و قانون مجازات اسلامی هم نسبت به اغلب این مسایل ساکت

  • ارث دیه

    مقاله۲۰۱۰فصلنامه مطالعات حقوق خصوصی (فصلنامه حقوق سابق)محسن ایزانلو، عباس میرشکاری

    نهاد دیه از جنبه های حقوقی گوناگون قابل بررسی است. یکی از این جنبه ها موضوع ارث دیه است که از نگاه مسوولیت مدنی و نظریه عمومی تعهدات، دارای آثار مهم است. از سوی دیگر، آرای فقیهان در مسایل مربوط به ارث دیه مختلف است و قانون مدنی و قانون مجازات اسلامی هم نسبت به اغلب این مسایل ساکت

  • واکاوی ادلۀ فقهی در زمینۀ محرومیت بستگان مادری از ارث دیه

    مقاله۲۰۲۰پژوهش های فقهیداود سیفی قره‌یتاق، قاسم اسلامی نیا

    آیا دیه از نظر قواعد ارث‌بری همانند سایر اموال بوده یا نظام متفاوتی بر آن حاکم است؟ راجع به این موضوع نظریات فقها مختلف هستند و تفاوت دیدگاه‌های مزبور، قانونگذار کیفری ایران را در دوره‌های مختلف قانون‌گذاری بعد از انقلاب تحت تأثیر قرار داده است. قانونگذار برای اولین بار در تبصرۀ