توسعه ی مدل ریاضی جهت تعیین مکان و ظرفیت بهینه ی هتل در شرایط عدم قطعیت با استفاده از تئوری صف

تصمیم¬گیری در مورد انتخاب مکان مناسب و تعیین ظرفیت بهینه برای ساخت یک هتل را باید ازجمله تصمیمات استراتژیک و بسیار مهم برای مدیران و سرمایه¬گذاران صنعت هتلداری دانست. این اهمیت ازآنجا ناشی می¬شود که پس از تعیین مکان و ظرفیت هتل و اجرای عملیات ساخت، دیگر امکان تغییر در مکان یا ظرفیت هتل نبوده و یا این تغییرات با هزینه¬های بسیاری همراه خواهد بود. ضمن اینکه این دو فاکتور تأثیر زیادی در میزان جذب مسافر، رضایت مسافر و درنهایت در میزان سودآوری یک هتل خواهند داشت. با توجه به اهمیت موضوع مکانیابی و ظرفیت¬سنجی هتل و فقدان راهکارهای علمی مناسب در مواجهه با این دو مسئله، در این پژوهش سعی شده است که با ارائه مدلهای بهینه سازی مبتنی بر تئوری صف و منطق فازی، پاسخ شایسته¬ای به این نیاز تحقیقاتی-کاربردی داده شود. برای این منظور یک مدل مفهومی برای تعیین مکان هتل و یک مدل ریاضی هم برای تعیین ظرفیت بهینه هتل ارائه شده است. برای مکانیابی هتل نیز ابتدا سیستم پذیرش و اسکان مسافران، با استفاده از تئوری صف مدلسازی شده است. سپس یک تابع سود برای برآورد میزان سود حاصله از ساخت هتل در هر یک از مکانهای کاندید تعریف شده است که با استفاده از مقادیراین تابع اولویت¬بندی مکانهای کاندید مشخص می¬شود. با توجه به اینکه نرخ ورود مسافران به هتل و مدت زمان اقامت آنها در هتل از عدم قطعیت برخوردار می¬باشد لذا در ادامه یک مدل فازی برای مسئله مکانیابی هتل در شرایط عدم قطعیت توسعه داده شده است. در راستای تعیین ظرفیت بهینه هتل نیز سعی شده است تا با رویکردی جدید و با ارائه یک مدل بهینه¬سازی ریاضی مبتنی بر تئوری صف، به مسئله تعیین ظرفیت بهینه هتل پرداخته شود. در این راستا پس از شبیه¬سازی سیستم پذیرش مسافران هتل به کمک مدلهای صف، با استفاده از یک مدل کوله¬پشتی دوبعدی محدود، ظرفیت و تعداد بهینه انواع اتاقهای هتل بدست می¬آید. از آنجا که مدل پیشنهادی در ابعاد بزرگ از پیچیدگی بالایی برخوردار می¬باشد لذا در ادامه دو رویکرد ابتکاری و فرا¬ابتکاری برای حل مسئله تعیین ظرفیت بهینه هتل پیشنهاد شده است. نتایج نشان می¬دهد برخلاف روشهای پیشین، مدلهای پیشنهادی برای شرایط مختلف به خوبی قابل توسعه می¬باشند.