تبیین نقش ریزگردها بر تغییر الگوی کشت و کیفیت زندگی روستایی (مطالعه موردی : بخش عقیلی، شهرستان گتوند)

گرد و غبار یکی از پدیده¬های جوی است که آثار و پیامدهای نامطلوبی بر همه ابعاد زندگی انسان برجای می-گذارد. گرد و غبار اثرات منفی را بر سلامت، اقتصاد و محیط¬زیست داشته و منجر به خسارت های زیادی بر منابع انسانی، بخش¬های بهداشت، صنعت، ترابری، نظامی و خصوصا کشاورزی می¬شود. با توجه به اینکه ایران یکی از مناطق متأثر از ریزگردها است و خسارات زیست محیطی و انسانی ناشی از این پدیده هر ساله گریبان-گیر کشور می¬شود. اثرات منفی این پدیده در نواحی روستایی نیز بر سکونت، بهداشت و دیگر ابعاد زندگی انسان چشمگیر است. لذا بررسی تأثیرات این پدیده و راهکارهای مقابله با آن و یا کاهش تأثیرات آن موضوعی مهم و ضروری است. با توجه به مطالب فوق هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر ریزگردها بر تغییر الگوی کشت و کیفیت زندگی مردم روستایی ساکن بخش عقیلی از توابع شهرستان گتوند می¬باشد نوع پژوهش توصیفی تحلیلی بوده و به لحاظ هدف کاربردی است. داده¬ها با استفاده از روش کتابخانه¬ای و میدانی با ابزار پرسشنامه و مصاحبه جمع آوری شده است .جامعه آماری تحقیق تعداد 20 روستای واقع در بخش عقیلی (با 12156 نفرجمعیت) می¬باشد که به کمک فرمول کوکران314 خانوار روستایی به عنوان جامعه نمونه انتخاب شده¬اند. همچنین از میان ایستگاههای هواشناسی استان تعداد ده ایستگاه انتخاب و دوره¬ی آماری هفده ساله (2012-1996) تعیین و در تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از آزمون¬های آماری cross table، one sample t test، t دو جمله¬ای در محیط spss انجام شد و همچنین در تهیه نقشه و نمودارها از نرم افزار arc gis excel, استفاده شده است. نتایج نشان داد وقوع روزهای گرد و غباری با منشأ فرا محلی در استان خوزستان در سالهای اخیر روند افزایشی داشته است در حالی که وقوع روزهای گرد و غباری با منشأ محلی روند کاهشی دارد. همچنین نتایج حاصل از آزمون فرضیه اول نشان داد که پدیده¬ی گرد و غبار بر تمام شاخص¬های الگوی کشت تأثیر داشته است و باعث تغییر الگوی کشت در منطقه مورد مطالعه شده است. همچنین نتایج حاصل از آزمون فرضیه دوم نشان داد پدیده گرد و غبار بر تمام شاخص¬های کیفیت زندگی در منطقه تأثیر داشته است و باعث کاهش کیفیت زندگی در منطقه شده است. در مجموع در روستاهایی که گرد و غبار شدت بیشتری داشته است کیفیت زندگی پایین¬تر بوده است و تغییرات بیشتری در الگوی کشت نیز ایجاد شده است.