تأثیر برنامه آموزش مبتنی بر الگوی اعتقاد بهداشتی بر رفتارهای تغذیه ای مرتبط با سرطان معده در زنان خانه دار شهر اصفهان

معصومه علیدوستی، masoome alidosti shahr-e-kord university of medical sciencesدانشکده پرستاری- مامایی، دانشکاه علوم پزشکی و خدمان بهداشتی درمانی شهرکرد غلامرضا شریفی راد، gholamreza sharifirad school of public health, isfahan university of medical sciencesگروه خدمات بهداشتی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی اصفهان زینب همتی، zeynab hemate shahr-e-kord university of medical sciencesدانشکده پرستاری- مامایی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهرکرد معصومه دل آرام، masoumeh delaram shahr-e-kord university of medical sciencesگروه مامایی، دانشکده پرستاری- مامایی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهرکرد آرش نجیمی، arash najimi isfahan university of medical sciencesدانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی اصفهان الهه توسلی، elahe tavassoli shahid beheshti university of medical scienceآموزش بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

چکیده

مقدمه و هدف: تدوین برنامه­های آموزشی دربارۀ پیشگیری از بیماری­هایی مانند سرطان از ضرورت­های بهداشتی است. با توجه به میزان بروز بالا و مرگ­زایی سرطان معده در ایران و اینکه در حال حاضر، غربالگری این بیماری، مشکل و پرهزینه است، مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر برنامه آموزش مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی بر رفتارهای تغذیه­ای مرتبط با سرطان معده در زنان خانه­دار شهر اصفهان انجام­شده­است.مواد و روش­ها: در این مطالعه نیمه­تجربی، 84 زن خانه­دار از شهر اصفهان به­صورت تصادفی به دو گروه آزمون و شاهد تقسیم­بندی شدند. قبل از اجرای برنامه آموزشی، هر دو گروه بر اساس الگوی اعتقاد بهداشتی، پرسش­نامه محقق­ساخته پایا و روا را تکمیل­کردند؛ سپس افراد گروه آزمون، آموزش­هایی درباره رفتارهای تغذیه­ای مرتبط با سرطان معده را به­صورت سخنرانی، بحث گروهی و پرسش و پاسخ در چهار جلسه دریافت­کردند و هر دو گروه، دو ماه بعد از آموزش به­طور مجدد، پرسش­نامه را تکمیل­کردند. داده­های به­دست­آمده با نرم­افزار spss18 و آزمون­های آماری mann-withney، paired t-test و tمستقل تجزیه­و­تحلیل شدند.یافته­ها: میانگین سنی افراد مورد بررسی در گروه آزمون 23/6±11/34 و در گروه شاهد 5/6±21/34 بود و دو گروه از نظر مشخصات دموگرافیک تفاوتی معنی­دار با یکدیگر نداشتند. بین میانگین نمرات آگاهی، حساسیت درک­شده، شدت درک­شده، منافع درک­شده، موانع درک­شده و خودکارآمدی درک­شده و عملکرد در گروه آزمون و شاهد قبل از مداخله اختلاف معناداری وجود­نداشت (p>0/05)؛ اما بعد از مداخله، این اختلاف معنی­دار بود (p<0.001). نتیجه­گیری: آموزش بهداشت بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی، سبب افزایش آگاهی، بهبود نگرش و عملکرد زنان خانه­دار در زمینه رعایت نکات تغذیه­ای پیشگیری­کننده از سرطان معده شد.