بررسی روایی و پایایی نسخه فارسی پرسشنامه «کیفیت زندگی افراد ناتوان سازمان بهداشت جهانی» (whoqol-dis) در افراد سالمند ناتوان

نسرین چهل امیرانی، nasrin chehelamirani university of social welfare and rehabilitation sciences, tehran, iranدانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی،تهران، ایران رباب صحاف، robab sahaf iranian research center on aging, university of social welfare and rehabilitation sciences, tehran, iran.مرکز تحقیقات سالمندی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران. مهدی رصافیانی، mehdi rassafiani pediatric neurorehabilitation research center, department of occupational therapy, university of social welfare and rehabilitation sciences, tehran, iranمرکز تحقیقات توانبخشی اعصاب اطفال و گروه آموزشی کاردرمانی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی،تهران، ایران عنایت اله بخشی، enayatollah bakhshi department of statistics and computer, university of social welfare and rehabilitation sciences, tehran 1985713834, iran,گروه کامپیوتر و آمار حیاتی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران.آمار زیستی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران

چکیده

هدف: تعیین ویژگی های روان سنجی نسخه فارسی پرسشنامه «کیفیت زندگی افراد ناتوان سازمان بهداشت جهانی» در سالمندان ایرانی مبتلا به ناتوانی، هدف اصلی این پژوهش است. روش بررسی: در مقاله حاضر، با استفاده از روش روان سنجی کلاسیک به بررسی روایی و پایایی «پرسشنامه سنجش ناتوانی سازمان بهداشت جهانی» در سالمندان مبتلا به ناتوانی پرداخته شد. در بررسی روایی محتوایی، از دو روش «لاوشه» و «والتس و بازل» استفاده شد. طی نمونه گیری دردسترس، 205 سالمندی که نمره «پرسشنامه سنجش ناتوانی سازمان بهداشت جهانی» آنها از 4 بیشتر شده بود، به منظور بررسی روایی سازه از نوع همگرا با پرسشنامه sf-12 و روایی ملاکی از نوع مقایسه گروه های شناخته شده (سن، جنس، گزارش فرد از وضعیت سلامتی و ناتوانی خود، تأثیر ناتوانی) پرسشنامه را تکمیل کردند. برای تعیین پایایی درونی و آزمون-بازآزمون به ترتیب از آلفای کرونباخ و ضریب همبستگی درون رده ای (icc) و برای تحلیل نتایج از نرم افزار spss نسخه 20 استفاده شد. یافته ها: در بررسی روایی محتوایی طبق روش لاوشه و والتس و بازل برای همه آیتم ها نمره قابل قبولی به دست آمد. بین پرسشنامه whoqol-dis و sf-12 غیر از بُعد اجتماعی (13/0=p) همبستگی قابل قبولی (001/0>p) وجود داشت. ضریب همبستگی درون رده ای (icc) برای نمره ابعاد پرسشنامه و نمره کل بیشتر از 70/0 بود. آلفای کرونباخ به منظور بررسی همخوانی درونی پرسشنامه برای کلیه ابعاد به جز بُعد اجتماعی بالای 70/0 بود. مقایسه بین گروه های شناخته شده، حاکی از وجود تمایز بین جنسیت، وضعیت ناتوانی و سلامتی در بین سالمندان است (001/0>p). نتیجه گیری: براساس یافته های این پژوهش، به نظر می رسد که پرسشنامه «کیفیت زندگی افراد ناتوان سازمان بهداشت جهانی» از روایی ظاهری، محتوایی، سازه، ملاکی و پایایی قابل قبولی در سالمندان مبتلا به ناتوانی برخوردار باشد؛ بنابراین، می توان از این پرسشنامه در تحقیقات مربوط به کیفیت زندگی سالمندان مبتلا به ناتوانی استفاده نمود.