ارزیابی کارایی و بهره وری راه آهن سریع السیر کشورهای مختلف با تحلیل پوششی داده ها و تصمیم گیری چند معیاره
چکیده
تحقیق حاضر به شناسایی شاخص های کمی کارایی و بهره وری راه آهن سریع السیر پرداخته و پس از تعیین این شاخص ها، وضعیت کارایی و بهره وری کشور های دارای فناوری راه آهن سریع السیر را با هم مقایسه می کند. برای مقایسه کارایی و بهره وری، به ترتیب از روش تحلیل پوششی داده ها و فرآیند تصمیم گیری چند معیاره استفاده شده است. در ابتدا، روش تحلیل پوششی داده ها برای محاسبه ی کارایی راه آهن سریع السیر ارایه شده است. برای ورودی های مساله، از داده های آماری موجود و تحقیقات گذشته استفاده شده است. محاسبات کارایی با دو روش بازده به مقیاس متغیر و بازده به مقیاس ثابت انجام شده است. هر یک از این دو روش با رویکرد ورودی-محور بر روی داده های راه آهن سریع السیر کشورهای مختلف پیاده سازی و نتایج آن ها با هم مقایسه شده است، سپس با استفاده از روش اندرسون-پیترسون به رتبه بندی نهایی کشورهای کارا (دارای کارایی واحد) پرداخته شده است. در ادامه ی مقاله، از فرآیند تصمیم گیری چند معیاره جهت مقایسه ی بهره وری کشورهای مدنظر استفاده شده است. برای این منظور، سه معیار اساسی مشخصات فنی، عوامل اقتصادی و عملکرد بهره برداری به عنوان شاخص های کلیدی مقایسه انتخاب شده اند. هر یک از این معیارها به زیرشاخص های فرعی تقسیم شده و فرآیند تصمیم گیری بر روی کل سیستم پیاده سازی شده است. در پایان، رتبه بندی کشورها از دو منظر کارایی و بهره وری ارایه شده است. نتیجه ی این تحقیق نشان می دهد که اکثر کشورهای دارای این فناوری، سطح مطلوبی از کارایی و بهره وری را دارا بوده و چهار کشور ژاپن، چین، فرانسه و اسپانیا به ترتیب رتبه های اول تا چهارم کارایی و بهره وری را دارند.