بررسی تنوع ژنتیکی ژنوتیپ های گندم دیم با استفاده از نشانگرهایrapd و صفات مورفولوژیکی
چکیده
تنوع ژنتیکی در بین ژنوتیپ های گندم دیم برای اهداف بهنژادی بسیار مهم است، زیرا ژرم پلاسم یکنواخت ممکن است در معرض تنشهای زیستی و غیر زیستی قرار گیرد. در این تحقیق تنوع ژنتیکی 25 ژنوتیپ گندم دیم با استفاده از صفات مورفولوژیکی و 20 آغازگر rapd بررسی شدند. ژنوتیپها از نظر اغلب صفات مورفولوژیکی اختلاف معنیدار داشتندکه بیانگر وجود تنوع ژنتیکی بین آنها است. بر اساس دادههای مولکولی، در مجموع 197 نوار متمایز در 25 ژنوتیپ بدست آمد. میانگین تعداد نشانگر بهازای هر آغازگر 8/9 بود. از تعداد کل نوارها، 160 نوار چند شکل بودند. با توجه به ماتریس تشابه ژنوتیپها و داده های مولکولی و مورفولوژیکی بر اساس فاصله اقلیدسی آنها، دامنه تشابه ژنوتیپ ها به ترتیب بین 56/0 تا 83/0 و 92/1 تا 69/108 متغیر بود. بیشترین میزان شباهت بر اساس نشانگر rapd و صفات مورفولوژیکی به ترتیب مربوط به ژنوتیپ های مارون با گهر(83%) و کوهدشت با pigo (92/1) بود. نشانگر rapd و صفات مورفولوژیکی توانستند ژنوتیپهای تیپ بهاره، زمستانه و همچنین ژنوتیپهای با عملکرد بالا (nestor, tv2, katila-11 و ghk) را بهخوبی از هم تفکیک نمایند، ولی در تفکیک ژنوتیپ های گندم نان و دوروم نشانگرها متفاوت بودند. بین ماتریس تشابه داده های مولکولی و صفات موفورلوژیک همبستگی منفی ولی غیرمعنی دار وجود داشت.