تأثیر تیمار های مختلف کوددهی روی بر عملکرد دانه ارقام گندم پاییزه

منا مالیان، m. malian college of agric., isf. univ. technol., isfahan, iranدانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان امیرحسین خوشگفتارمنش، a. h. khoshgoftarmanesh college of agric., isf. univ. technol., isfahan, iranدانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان حسین شریعتمداری، h. shariati college of agric., isf. univ. technol., isfahan, iranدانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان محمد مهدی مجیدی، m. m. majidi college of agric., isf. univ. technol., isfahan, iranدانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان حمیدرضا شریفی، h. r. sharifi agric. and natur. resour. res. center of khorasan, mashhad, iran.مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، مشهد آزاده سنایی استوا، a. sanaee soilless culture res. senter, isf. univ. technol., isfahan, iran.مرکز پژوهشی کشت بدون خاک، دانشگاه صنعتی اصفهان

چکیده

در پژوهش حاضر، اثر تیمارهای مختلف کود روی بر عملکرد دانه تعدادی از ارقام گندم بهاره (در نیشابور و اصفهان) و پاییزه (در مشهد و جلگه رخ) با روی- کارایی مختلف در سال زراعی 88-1387 بررسی شد. پنج تیمار کودی روی شامل شاهد (بدون مصرف کود روی)، مصرف خاکی سولفات روی، تغذیه برگی سولفات روی، تغذیه ی برگی باomex1 و تغذیه برگی با omex2 اعمال شد. omex1 و omex2 به ترتیب حاوی 4 و 17 درصد روی بودند و تیمارهای مربوط به تغذیه برگی در مرحله گرده افشانی انجام شد. هم بین ارقام مختلف بهاره و هم ارقام زمستانه مورد مطالعه، از نظر عملکرد دانه تفاوت معنی داری وجود داشت. از سوی دیگر نتایج نشان داد که اختلاف معنی داری بین ارقام مختلف گندم از لحاظ پاسخ به کاربرد کود روی، از نظر عملکرد دانه وجود داشت. برخی از ارقام بهاره (نظیر رقم شعله در اصفهان) و زمستانه (سبلان در جلگه رخ) مورد مطالعه به کاربرد کود روی پاسخ بیشتری در مقایسه با سایر ارقام نشان دادند به طوری که عملکرد دانه این ارقام در تیمارهای کودی، به میزان 48 درصد در رقم شعله و 17 درصد در رقم سبلان در مقایسه با شاهد افزایش یافت. در مقابل‏ کاربرد کود روی تأثیر معنی داری بر عملکرد دانه برخی ارقام در مقایسه با شاهد نداشت. پاسخ ارقام مختلف گندم به روش های مختلف کوددهی روی، به طور معنی داری تحت تأثیر مکان قرار گرفت. براساس نتایج این پژوهش، کارایی تیمارهای کودی روی بسته به رقم و مکان متفاوت است. بنابراین، باید در برنامه های توصیه کودی در نظر گرفته شود که یک تیمار ویژه کوددهی روی را نمی توان برای تمام ارقام گندم و هم چنین تمام مکان ها تعمیم داد.