تغییرات شاخص های رشد و برداشت روغن کلزا (رقم هایولا ۴۰۱) در غلظت ها و زمان های متفاوت محلول پاشی کود نیتروژن مکمل
چکیده
به منظور بررسی اثر غلظت و زمان محلول پاشی کود نیتروژن مکمل بر شاخص های رشد کلزا (رقم هایولا 401) آزمایشی به صورت بلوک های کامل تصادفی با 16 تیمار و سه تکرار در سال زراعی 88-1387 در مؤسسه تحقیقات برنج کشور به اجرا گذاشته شد. تیمارهای آزمایشی شامل غلظت نیتروژن در دو سطح (5 و 10 در هزار) و زمان محلول پاشی در هفت مرحله: 1) محلول پاشی در مرحله 6 تا 8 برگی، 2) ساقه رفتن، 3) قبل از گل دهی، 4) 6 تا 8 برگی + ساقه رفتن، 5) 6 تا 8 برگی + قبل از گل دهی، 6) ساقه رفتن + قبل از گل دهی و 7) 6 تا 8 برگی + ساقه رفتن + قبل از گل دهی بودند که با دو تیمار شاهد (بدون مصرف کود نیتروژن و کوددهی متداول خاکی) مقایسه شدند. نتایج نشان داد که بین تیمارهای محلول پاشی نیتروژن شامل غلظت و زمان محلول پاشی، بین شاهدها و نیز بین شاهدها با تیمارهای محلول پاشی از نظر عملکرد دانه و روغن، سرعت رشد گیاه، شاخص سطح برگ و دوام سطح برگ تفاوت معنی-داری وجود داشت. محلول پاشی با غلظت 10 در هزار در مرحله ساقه رفتن + قبل از گل دهی، بیشترین عملکرد دانه (7/4221 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد روغن (1/1771 کیلوگرم در هکتار) را دارا بود. شاخص برداشت روغن در تیمارهای محلول پاشی نسبت به هر دو شاهد 3/15% بیشتر بود. بیشترین شاخص سطح برگ (به ترتیب 9/6 و 6/5)، سرعت رشد گیاه (به ترتیب 2/15 و 3/14 گرم بر مترمربع در 10 روز- درجه رشد) و دوام سطح برگ (به ترتیب 1204 و 1029 سانتی مترمربع در 10 روز- درجه رشد) نیز در تیمارهای محلول-پاشی ده در هزار در زمان ساقه رفتن + قبل از گل دهی و 6 تا 8 برگی+ ساقه رفتن + قبل از گل دهی مشاهده شد. براساس نتایج این آزمایش، به نظر می رسد که محلول پاشی کود نیتروژن مکمل در مراحل انتهایی رشد گیاه (ساقه رفتن و گل دهی) کلزا باعث افزایش شاخص های رشد و کمک به افزایش شاخص برداشت روغن و محصول دانه در این گیاه می شود.