مقاله

پیش بینی روند تغییرات مکانی کاربری اراضی با استفاده از مدل زنجیره مارکوف-ca (مطالعه موردی: منطقه کوهمره سرخی استان فارس)

سارا عزیزی قلاتی، دانش آموخته کارشناسی ارشد سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه شهید چمران اهواز کاظم رنگزن، دانشیار دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز جواد سدیدی، استادیار دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی پیمان حیدریان، دانش آموخته کارشناسی ارشد سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه شهید چمران اهواز ایوب تقی زاده، مربی دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

تغییر کاربری اراضی به عنوان عاملی پایه در تغییرات زیست­محیطی عمل کرده و به یک خطر جهانی تبدیل شده است. بازبینی این تغییرات از طریق تصاویر ماهواره­ای و پیش­بینی و ارزیابی پتانسیل آنها از طریق مدلسازی می­تواند به برنامه­ریزان محیط زیست و مدیران منابع طبیعی برای تصمیمات آگاهانه­تر کمک کند. هدف این تحقیق بازبینی، مدلسازی و پیش­بینی تغییرات کاربری اراضی در دوره 25 ساله 1391-1366 توسط مدل زنجیره مارکوف-ca (ca-markov) در منطقه کوهمره سرخی استان فارس است. بدین منظور نقشه­های کاربری اراضی با استفاده از تصاویر سنجنده +etm و tm ماهواره لندست در سه دوره زمانی مربوط به سال­های 1366، 1379 و 1391 تهیه گردید. سپس صحت­سنجی نقشه­ها و آشکارسازی تغییرات انجام شد. نتایج آشکارسازی تغییرات دوره اول (79- 1366) با ضریب کاپای 83% و دوره دوم (1391-1379) با ضریب کاپای 88% نشان می­دهد که بیش­ترین افزایش مساحت در ناحیه مرتع و بیش­ترین کاهش مساحت در ناحیه جنگل رخ داده است. به منظور کالیبره کردن مدل زنجیره مارکوف، نقشه کاربری سال 1391 پیش­بینی شد و ماتریس خطای بین نقشه حاصل از مدل­سازی و نقشه کاربری مرجع سال 1391، ضریب کاپای 75% بدست داد. سپس نقشه کاربری اراضی برای چشم­انداز 1403 با مدل مدل زنجیره مارکوف-ca پیش­بینی گردید. نتایج نهایی حاکی از آن است که بیش­ترین تغییر کاربری نسبت به سال 1391، در ناحیه جنگل بوده و به کاربری­های کشاورزی آبی و مرتع تبدیل می­شود که می­تواند در برنامه­ریزی آینده توسط مسئولان مورد استفاده قرار گیرد.

اسناد مشابه