ارزیابی جامع دقت مدل رقومی ارتفاعی gdem v۲
چکیده
مدل های رقومی ارتفاعی، یکی از مهمترین داده های مکانی در کاربردهای مختلف از قبیل مطالعات هیدرولوژیکی، نقشه برداری توپوگرافی، تصحیح هندسی تصاویر، استخراج پارامترهای سطح زمین، مدیریت بلایای طبیعی و غیره هستند. مدل های رقومی ارتفاعی می توانند از طریق روش های مختلف و با دقت های ارتفاعی متفاوت به دست آیند. در روش های فتوگرامتری، این داده ها از زوج تصاویر ماهواره ای طی پردازش های زیادی حاصل می شوند. نسخه دوم مدل رقومی ارتفاعی جهانی به نام gdem v2 مبتنی بر تصاویر ماهواره ای aster با قدرت تفکیک مکانی یک ثانیه کمانی است. تا کنون تحقیقات متعددی در کشورهای مختلف به منظور ارزیابی کیفی و تعیین پارامترهای دقت این مدل در مقایسه با سایر مدل های رقومی ارتفاعی مرجع و یا نقاط کنترل زمینی انجام پذیرفته است. در این مقاله، نتایج حاصل از ارزیابی دقت gdem v2 با مدل رقومی ارتفاعی srtm و یک مدل رقومی ارتفاعی محلی مربوط به منطقه ای در جنوب غربی ایران ارائه گردیده است. پارامترهای دقت برای ارزیابی اختلاف ارتفاع بین هر دو مدل رقومی ارتفاعی، بر اساس شاخص های متداول (میانگین خطا، جذر میانگین مربعات خطا ، انحراف استاندارد) و شاخص های پایدار (میانه، انحراف مطلق نرمال شده ی میانه (nmad)، چندک های نمونه) محاسبه می شوند. نتایج حاصل شده، وجود یک بایاس ارتفاعی منفی در حدود 5/4- متر و 8/2- متر را در مدل gdem v2 به ترتیب نسبت به دو مدل srtm و مدل محلی نشان می دهند. علاوه براین میانه خطای gdem v2 نسبت به مدل محلی برابر 7/3- متر است که از میانه ی خطای این مدل نسبت به srtm کمتر است (6- متر). جذر میانگین مربعات خطای اختلاف ارتفاعات در gdem v2 نسبت به دو مدل srtm و مدل محلی با هم برابر و حدود 3/8 متر است با این حال انحراف معیار خطای بین دو مدل gdem v2 و مدل محلی کمی بیشتر از gdem v2 و srtm است. برای مقایسه ی بهتر دقت داده ها، از فاکتور nmad استفاده می شود که مقدار آن برای مدل gdem v2 نسبت به دو مدل محلی و srtm به ترتیب 5/5 و 9/5 متر است. همچنین حدود 68% خطاهای مدل gdem v2 در مقابل مدل محلی در بازه ی 0 تا 5/7 متر قرار دارد این در حالی است که این بازه برای اختلاف ارتفاع دو مدل gdem v2 و srtm برابر 0 تا 9 متر است.