تأثیر باکتری های ریزوسفری محرک رشد گیاه و قارچ های آربوسکولار میکوریزا بر خصوصیات ریخت شناسی و غلظت عناصر پُرمصرف گیاه دارویی نعناع فلفلی (mentha piperita l.) در شرایط گلخانه

مهدی محمودزاده، m. mahmoudzadeh dept. of soil sci., faculty of agric., urmia univ., urmia, iran.گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه میرحسن رسولی صدقیانی، m.h. rasouli sadaghiani dept. of soil sci., faculty of agric., urmia univ., urmia, iran.گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه حمایت عسگری لجایر، h. asgari lajayer dept. of soil sci., faculty of agric., tabriz univ., tabriz, iran.گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

چکیده

به منظور بررسی اثر باکتری­های ریزوسفری محرک رشد گیاه و قارچ­های آربوسکولار میکوریزا بر ویژگی های رشدی و غلظت عناصر پرمصرف (نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم و منیزیم) در گیاه دارویی نعناع فلفلی، آزمایشی گلدانی در قالب طرح کاملاٌ تصادفی با سه تکرار در شرایط گلخانه طراحی و اجرا شد. تیمارهای مورد بررسی شامل سه گونه باکتریایی از گروه باکتری­های ریزوسفری محرک رشد گیاه (azotobacter، bacillus و pseudomonas) و سه گونه قارچ میکوریزی (glomus fasciculatum،glomus intraradices و glomus mosseae) و تیمار بدون تلقیح باکتریایی و قارچی (شاهد) بودند. نتایج نشان داد که کاربرد تیمارهای باکتریایی و قارچی منجر به افزایش معنی­دار (05/0p≤) در تمام صفات رویشی اندازه گیری شده، درصد کلونیزاسیون ریشه و غلظت عناصر غذایی پرمصرف نسبت به شاهد گردید. بیشترین ارتفاع بوته (42/79 سانتی متر)، قطر ساقه (04/3 میلی متر)، تعداد برگ (654)، مجموع طول شاخه های جانبی (33/641 سانتی متر)، عملکرد وزن تر و خشک اندام هوایی (به ترتیب 75/109 و 94/21 گرم در گلدان) و غلظت فسفر، پتاسیم و منیزیم اندام هوایی (به­ترتیب 90/4، 30/66 و 30/19 ­گرم بر کیلوگرم) از تیمار تلقیح با باکتری pseudomonas حاصل شد. همچنین، بیشترین وزن خشک ریشه و غلظت کلسیم از تیمار تلقیح با قارچ glomus fasciculatum و غلظت نیتروژن از تیمار تلقیح با باکتری azotobacter به‏دست آمد. با توجه به نتایج آزمایش، می توان بیان کرد که کاربرد باکتری­های ریزوسفری محرک رشد و قارچ­های آربوسکولار میکوریزا نقش مفید و مؤثری در بهبود خصوصیات رشدی و غلظت عناصر غذایی در گیاه دارویی نعناع فلفلی دارد.