اثر آبیاری تکمیلی و کود نیتروژن بر شاخص های رشدی دو رقم گندم دیم در شرایط کرمانشاه
چکیده
به منظور بررسی اثر آبیاری تکمیلی و سطوح مختلف کود نیتروژن بر شاخص های رشدی دو رقم گندم دیم، این آزمایش به صورت کرت های دو بار خرد شده در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1388-1387 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه رازی کرمانشاه انجام گرفت. تیمارهای این آزمایش شامل آبیاری تکمیلی به عنوان فاکتور اصلی در چهار سطح (دیم و آبیاری تکمیلی در مراحل آبستنی، گرده افشانی و پر شدن دانه)، کود نیتروژن خالص به عنوان فاکتور فرعی در چهار سطح (بدون کود، 50، 100 و 150 کیلوگرم در هکتار) و دو رقم گندم دیم (سرداری و کراس البرز) در کرت فرعی فرعی قرار گرفتند. صفات اندازه گیری شده شامل ماده خشک کل، شاخص سطح برگ، سرعت رشد نسبی، سرعت جذب خالص، سرعت رشد محصول، ماده خشک برگ، عملکرد دانه، طول دانه، قطر دانه و طول پدانکل بودند. بیش ترین و کم ترین شاخص سطح برگ به ترتیب به آبیاری تکمیلی در مراحل گرده افشانی و شرایط دیم اختصاص داشت. با آبیاری تکمیلی در مرحله آبستنی حداکثر سرعت جذب خالص به دست آمد، اما آبیاری تکمیلی نسبت به شرایط شاهد (دیم) بیش ترین سرعت رشد نسبی را باعث شد. تیمار 150 کیلوگرم در هکتار شاخص سطح برگ بالاتر و تیمارهای 50 و 100 کیلوگرم در هکتار سرعت جذب خالص و سرعت رشد نسبی بیش تری تولید کردند. بیش ترین عملکرد دانه در آبیاری تکمیلی در زمان گرده افشانی و آبستنی به ترتیب با 3622 و 3520 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. مصرف 50 کیلوگرم در هکتار نیتروژن باعث تولید بیش ترین عملکرد دانه (3350 کیلوگرم در هکتار) گردید. رقم گندم کراس البرز (3378 کیلوگرم در هکتار) از عملکرد دانه بیش تری نسبت به رقم سرداری (2982 کیلوگرم در هکتار) برخوردار بود. حداکثر طول و قطر دانه با آبیاری تکمیلی در مرحله گرده افشانی به دست آمد، اما حداکثر طول پدانکل با آبیاری در مرحله آبستنی حاصل شد.