بررسی اثرات نیتروژن و تنش خشکی بر اجزای عمل کرد ، عمل کرد و کیفیت دانه
چکیده
به منظور بررسی تأثیر نیتروژن و تنش خشکی بر عمل کرد، اجزای عملکرد و کیفیت دانه ذرت هیبرید سینگل کراس 704 آزمایشی در سال 1388 بهصورت کرت های خردشده بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی اسلام آباد غرب انجام شد. عامل اصلی شامل سه سطح: نیاز کامل آبی گیاه، 80 و 60 درصد نیاز آبی بود؛ و عامل نیتروژن (بهصورت کود اوره) شامل: میزان توصیه شده نیتروژن بر اساس آزمون خاک (170 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار)، 30 درصد بیش تر از این میزان (221 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار) و 30 درصد کمتر از این میزان (119 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار) در کرت های فرعی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تنش خشکی بستهبه شدت آن، موجب کاهش شاخص سطح برگ، ارتفاع بوته، عمل کرد بیولوژیک، محتوی نشاسته دانه و عمل کرد و اجزای آن شد؛ تنش شدید خشکی نسبت به آبیاری مطلوب، عمل کرد دانه را بهمیزان 62/45 درصد کاهش داد. مصرف نیتروژن تا حد 170 کیلوگرم در هکتار با تأثیر بر افزایش شاخص سطح برگ، ارتفاع بوته، عمل کرد بیولوژیک و اجزای عملکرد، عمل کرد دانه را افزایش داد؛ اما مصرف نیتروژن در مقادیر بیش تر از نیاز گیاه (در شرایط خشکی) اثر مثبتی بر عمل کرد نداشت. در پژوهش حاضر افزایش هم زمان رطوبت خاک و نیتروژن، عمل کرد دانه را افزایش؛ ولی استفاده از مقادیر بالای نیتروژن در شرایط تنش رطوبتی، عمل کرد دانه را کاهش داد. بیشینه میزان عمل کرد دانه (23/19 تن در هکتار) از تیمار تأمین نیاز کامل آبی گیاه و کاربرد 221 کیلوگرم نیتروژن به دست آمد؛ و کمینه آن (17/9 تن در هکتار) متعلق به تیمار تنش شدید خشکی و همین میزان نیتروژن بود.