تعیین مناطق لرزه زمین ساخت با به کارگیری روش های خوشه بندی افرازی داده های لرزه ای
چکیده
مناطق لرزه زمین ساخت به مناطقی اطلاق می شوند که ویژگی های لرزه ای، زمین ساخت جنبا و سیستم گسلی شبیه به هم داشته باشند. شناسایی این مناطق به منظور ارزیابی خطر زمین لرزه، یکی از موضوعات حائز اهمیت در مطالعات لرزه ای است. روش های خوشه بندی به عنوان ابزاری مناسب برای شناسایی اطلاعات مرتبط باهم و استخراج الگوهای معنادار از بین تعداد زیادی از داده ها شناخته می شوند. با توجه به اینکه این روش ها علاوه بر نمایش بصری مناسب، نتایج قابل اعتمادی را نیز ارائه می دهند، می توانند ابزاری مناسب برای تعیین مناطق لرزهزمین ساخت باشند. در این تحقیق، از 3 روش خوشه بندی افراز کا-مینز، ;کلارا و فازی سی-مینز استفاده شده است. بهمنظور تعیین تعداد بهینه خوشه ها در هر روش خوشه بندی، 5 شاخص اعتبارسنجی داویس بولدین، سیل هات، sd، s_dbw و شیه-بنی مورد استفاده قرار گرفت. پارامترهای موقعیت زمین لرزه، عمق زمین لرزه، بزرگا، جاذبه، مغناطیس و تراکم گسل ها بهمنظور تعیین تعداد مناطق لرزهزمین ساخت، که به عنوان ورودی روش های خوشه بندی مورد استفاده قرار می گیرند، در نظر گرفته شدند. پس از تعیین تعداد بهینه خوشه ها، برای ارزیابی نتایج روشهای خوشه بندی، از مدل لرزه زمین ساخت کمیته ملی سدهای بزرگ ایران استفاده شد. بر اساس نتایج بدست آمده مشخص گردید که روش کلارا در مقایسه با بقیه روش ها سازگاری بسیار بیشتری با مناطق لرزهزمین ساخت ایران را دارد. در نهایت پس از مقایسه روش های خوشه بندی در تعداد خوشه های بهینه با مدل لرزهزمین ساخت مورد استفاده، تعداد مناطق لرزهزمین ساخت 13 منطقه بدست آمد.