مقاله

ارزیابی مدل توزیعی بیلان آبی ماهانه در برآورد رواناب حوضه در مناطق خشک ‏با استفاده از ‏gis‏ و ‏rs، مطالعه موردی: حوزه آبخیز یزد-اردکان

چکیده

کمبود منابع آب شیرین مهمترین محدودیت در حوزه های آبخیز مناطق خشک می باشد. بهترین راه حل برای این ‏مشکل حفاظت بهتر منابع آب موجود می باشد، از آنجایی که مقدار بارش و تبخیر و تعرق تغییرات زیادی در سطح ‏حوضه دارد، آب قابل استفاده نیز (در قالب رواناب سطحی و زیر سطحی) از نظر زمانی و مکانی با توجه به نوع بافت ‏خاک و نوع پوشش اراضی در سطح حوزه آبخیز متغیر می باشد. در این تحقیق مدل توزیعی ‏ بیلان آبی تورنت وایت- ‏ماتر که بر اساس نقشه های ماهانه بارش، تبخیر و تعرق پتانسیل حوضه و نقشه ظرفیت نگهداری آب در خاک ‏ است، ‏برای حوضه یزد-اردکان به صورت توزیعی استفاده شد. نتایج مدل نشان داد که مقدار متوسط ارتفاع رواناب سالانه ‏حوضه 7/66 میلی متر است که نیمی از آن به صورت جریان زیر سطحی می باشد که این رواناب از ارتفاعات به سمت ‏دشت و کویر سیاه کوه جریان می یابد.‏‎ ‎مقایسه آماری داده های دبی محاسبه و مشاهده شده در زیر حوضه پیشکوه ‏نشان داد که ضریب همبستگی بین میانگین دبی محاسبه و مشاهده شده در محدوده فاصله اطمینان 90 درصد ‏داده های مشاهده شده قرار دارد، لذا می توان اظهار نمود که نتایج مدل در سطح اطمینان 90 درصد قابل قبول می ‏باشد. همچنین، با استفاده از این روش می توان، میزان رواناب ماهانه حوضه های مشابه حوضه مذکور را برآورد نمود.‏

اسناد مشابه