تعیین تیپ های آمیزشی قارچ cercospora beticola، عامل بیماری لکه برگی سرکوسپورایی چغندرقند با استفاده از آغازگرهای اختصاصی و امکان تشکیل مرحله جنسی آن در شرایط آزمایشگاه و گلخانه
چکیده
مرحله جنسی گونه cercospora beticola تاکنون شناخته نشده است، با این وجود سطوح بالایی از تنوع ریخت شناختی، ژنتیکی و مقاومت به قارچکشها در بین جمعیتهای این قارچ گزارش شده است. در تحقیق حاضر تیپهای آمیزشی 70 جدایه ایرانی گونه c. beticola با استفاده از آغازگرهای اختصاصی تعیین و امکان تشکیل مرحله جنسی در شرایط آزمایشگاه و گلخانه بررسی گردید. برای این منظور در مهر و آبان سال 1388 از مزارع چغندرقند منطقه مغان (استان اردبیل)، نمونهبرداری بهعمل آمد. کشتهای تک اسپور بهصورت مستقیم از لکههای برگی تهیه و dna جدایههای قارچی استخراج گردید. تیپهای آمیزشی از طریق تغییرات اعمال شده درآغازگرهای طراحی شده قبلی و با استفاده از واکنش زنجیرهای پلیمراز چندگانه تعیین شد. الکتروفورز محصولات واکنش زنجیرهای پلیمراز روی ژل آگارز 8/0 درصد، تکثیر قطعهای به طول 800 جفت باز را تنها در جدایههای با تیپ آمیزشی mat1-1 و قطعهای به اندازه 440 جفت باز را تنها درجدایههای با تیپ آمیزشی mat1-2 تایید نمود. نتایج بررسی نشان داد که تیپهای آمیزشی در این ناحیه از فراوانی مساوی برخوردار نیستند. در مجموع از 70 جدایه قارچی بهدست آمده، 52 جدایه تیپ آمیزشی mat1-1 و 18 جدایه تیپ آمیزشی mat1-2 داشتند. در این بررسی شش روش برای القای مرحله جنسی بین جدایههای با تیپ آمیزشی مخالف مورد استفاده قرار گرفت. نتایج حاصل در شرایط آزمایشگاه و گلخانه موفقیت آمیز نبود. بهنظر میرسد که فاکتورهای ناشناختهای در القای مرحله جنسی این قارچ دخیل بوده و یا نقصانژنتیکی در ژنهای دخیل در چرخه تولیدمثلی منجر به عدم تشکیل مرحله جنسی در شرایط مزرعه و یا شرایط کنترل شده می گردد.