تجزیه پایداری عملکرد هشت رقم گندم نان (triticum aestivum l.) در شرایط کرمان
چکیده
اثر متقابل ژنوتیپ×محیط باعث ایجاد پیچیدگی در پیشبینی عملکرد میشود و چالشی برای برنامههای بهزراعی و بهنژادی است. برای مطالعه پایداری عملکرد هشت رقم گندم نان در هشت محیط (چهار سال و دو شرایط آبیاری و تنش خشکی) در شرایط کرمان، هشت طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. نتایج بهصورت طرح مرکب تجزیه واریانس شد و اثر محیط، ژنوتیپ و اثر متقابل ژنوتیپ × محیط در سطح احتمال یک درصد معنیدار گردید. معنیدار شدن اثر متقابل رقم و محیط نشاندهندهی پایداری متفاوت رقمهاست. در این پژوهش برای ارزیابی پایداری از آمارههای واریانس محیطی، ضریب تغییرات، اکووالانس ریک، واریانس پایداری شوکلا، شیب خط رگرسیون، انحراف از رگرسیون، آثار اصلی جمعپذیر و اثر متقابل ضربپذیر (امی) و ارزش پایداری امی (asv) استفاده شد. رقمهای آذر2 و کویر با داشتن رتبههای مناسب در پارامترهای پایداری تک متغیره و کمترین مقدار ارزش پایداری امی که پایدارترین رقمهاست، شناسایی گردیدند. رقم شیراز نیز در تمام روشهای تک متغیره و چند متغیره ناپایدارترین رقم شناخته شد. با در نظر گرفتن میانگین عملکرد چهار ساله، رقم مهدوی بیشترین عملکرد در شرایط تنش خشکی و شیراز بیشترین عملکرد در شرایط نرمال را داشتند.