نقش زمینساخت گنبدهای نمکی در تحول حوضۀ رسوبی زاگرس (حدفاصل گسل کازرون و گسل میناب)
چکیده
مجموعه هرمز به عنوان کهنترین توالی تبخیری جهان در حوضۀ زاگرس گسترش چشم گیری دارد. یکی از پدیدههای ساختاری منحصر به فرد در ارتباط با مجموعه نمکی هرمز، ساختهای نمکی حاصل از جنبش آن است که در بخش های گوناگون زاگرس بیرونزدگی دارند. از آن جا که شواهد مربوط به بخشهای بیرون زده برای بررسی تأثیر زمینساخت نمک کافی نیست، با استفاده از دادههای زیرسطحی میتوان اطلاعات با ارزشی را در این زمینه به دست آورد. بدین منظور با استفاده از منحنی های هم ضخامت شرکت ملی نفت ایران و نقشۀ پراکندگی گنبدهای نمکی در بین گسلهای کازرون و میناب، تأثیر زمینساخت نمک بر رسوب گذاری حوضۀ رسوبی فارس و پس خشکی بندرعباس از پرمین تا زمان حاضر بررسی شد. ابتدا منحنی های هم ضخامت در محیط gis رقومی شد و سپس در محیط نرمافزار surfer به صورت سهبُعدی منفی (قبل از رسوب گذاری) و مثبت (بعد رسوب گذاری) ترسیم شد. بررسی تغییرات ناشی از فعالیت گنبدهای نمکی در بازۀ زمانی پرمین پسین تا میوسن در این گستره نشان می دهد که اولین حرکت گنبدهای نمکی که در توالی رسوبی زاگرس به ثبت رسیده است، در زمان پرموتریاس هم زمان با زمان باز شدن اقیانوس تتیسنو روی داده است، در طول بازۀ زمانی تریاس پسین تا کرتاسه پیشین برخی از گنبدهای نمکی گستره بررسی شده مدفون بودهاند و فعالیت محسوسی که منجر به تغییر سامانههای رسوبی این بازۀ زمانی شود، مشاهده نمیشود. دومین گامه اصلی حرکت گنبدهای نمکی در طول کرتاسه پسین هم زمان با توسعه حوضۀ پیشبوم آغاز شده است. اوج فعالیت گنبدهای نمکی گسترۀ بررسی شده و تأثیر آنها روی سامانههای رسوبی در بازۀ زمانی پالئوسن-ائوسن، هم زمان با گسترش نهایی حوضۀ پیشبوم روی داده است. در طول بازۀ زمانی الیگوسن تا میوسن گنبدهای نمکی گسترۀ مورد نظر به ویژه در بخشهای جنوب خاوری فعال بودهاند. در این پژوهش تلاش بر آن است که گنبدهای نمکی و تأثیر بالاآمدگی آنها بر روی مجموعه سامانههای رسوب گذاری گسترۀ فارس بررسی شود.