سبک شناسی نحوی داستان ”قفس“ صادق چوبک بر اساس صدای دستوری
چکیده
هدف از پژوهش حاضر بررسی مقوله نحویِ صدای دستوری در داستان کوتاه ”قفس“ صادق چوبک است.هموارهمیاناندیشهوسبکنحوینویسندهارتباطوجودداردوبا در نظرگرفتناینارتباطمیتواندیدگاهغالبچوبکراتبییننمود. ”قفس“ طرحی است دربارۀ جهانی که بر بنیاد تنازع بقا قرار گرفته است و مرغ و خروسهای اسیر در قفس، تمثیلی از جامعۀ بشری هستند. یافتههای حاصل از پژوهش نشان داد که در این داستان، پربسامدترین صدای دستوری، صدای منفعل است و بسامد بالای این صدای دستوری (80%) انعکاسدهنده این دیدگاه چوبک است که انسانها به عنوان موجوداتی کنشگر سعی میکنند تا خود را از جبر زیستی که اسیر آن هستند، نجات دهند و برای زنده ماندن جدال میکنند. اما چون تحت تسلط نیروهای قهار و قوانین جبری هستند، به ناچار باید در برابر این نیروها، منفعل و پذیرنده باشند. لازم به ذکر است که در این داستان، تعداد زیادی از صداهای دستوری فعال نیز در معنای پنهان به صورت منفعل هستند و بخشی از صدای دستوری فعال، بیانگر دیدگاه و تفکر مرگاندیشی چوبک است که تقدیر یا مرگ، پیوسته در حال انجام کنش کشتن انسانهاست و یکییکی انسانها را هلاک میکند و انسانها چارهای جز تسلیم شدن در برابر این سرنوشتِ محتوم ندارند. بنابراین اعتقاد به جبر، تقدیر و سرنوشت و تلاش نافرجام انسان برای رهایی از آن با صدای دستوری منفعل نمود مییابد که میتواند بیانگر اندیشۀ ناتورالیستی چوبک باشد.