مقاله

تحلیل آثار صادق چوبک بر اساس جامعه شناسی ساخت گرا

چکیده

ساخت­گرایی یکی از شیوه­های نقد ادبی است که به بررسی ساختار­های اجتماعی در آثار ادبی می­پردازد. ایدئولوژی، از مهم ترین مباحث مورد توجه منتقدان ساخت­گرا و ازجمله مباحث مهم داستان­نویسی عصر صادق چوبک است. چوبک در داستان­های خود به انحاء و روش­های مختلف، ایدئولوژی­های گوناگون حاکم در جامعة وقت، ازجمله ایدئولوژی اجتماعی(مرد­سالاری، طبقاتی و... )، سیاسی و مذهبی را به چالش می­کشاند. در این مقاله، ایدئولوژی و بازتاب آن در همة داستان­های چوبک با رویکرد جامعه­شناسی ساخت­گرا، از دیدگاه دو منتقد معروف مارکسیست، لوسین گلدمن و جورج لوکاچ مورد بررسی قرار گرفته است. در بخش تحلیل و تفسیر، به تبیین یکی از مباحث مهم و اصلی مدنظر منتقدان ساخت گرا، تحت عنوان «ایدئولوژی» و جستجوی آن در داستان های چوبک از سه جنبة سیاسی، اجتماعی و مذهبی پرداخته شده است. نقد روحیة استعمارستیزی روشنفکران، ارائة تصویر برجسته از فشار سیاسی، ابراز تنفر از بی­ثباتی وضعیت حاکم، اعتراض به فقدان آزادی بیان و... بازتاب ایدئولوژی سیاسی حاکم در جامعة عصر چوبک است. در بُعد اجتماعی، چوبک پایه و اساس تمام عقب­ماندگی و رکود جامعة عصر خود را سوای بی­لیاقتی حاکمان و حضور استعمار در ایران، غلبة فقر در جامعه در زوایای مختلف ازجمله: مالی، فرهنگی و اجتماعی ناشی از برداشت های غلط از ایدئولوژی حاکم می داند. بازتاب ایدئولوژی مذهبی، تقریباً در تمامی داستان­های چوبک به چشم می­خورد. وی در داستان­های خود به تشریح اثر منفی باورهای عامیانه و خرافی در ضعف فرهنگی جامعة خود می­پردازد.

اسناد مشابه

  • تحلیل آثار صادق چوبک بر اساس جامعه‌شناسی ساخت‌گرا

    مقاله۲۰۱۴مطالعات فرهنگ - ارتباطاتفاطمه کاسی، یحیی طالبیان، رحیمه سیاهی‌پور

    ساخت‌گرایی یکی از شیوه‌های نقد ادبی است که به بررسی ساختار‌های اجتماعی در آثار ادبی می‌پردازد. ایدئولوژی، از مهم‌ترین مباحث مورد توجه منتقدان ساخت‌گرا و ازجمله مباحث مهم داستان‌نویسی عصر صادق چوبک است. چوبک در داستان‌های خود به انحاء و روش‌های مختلف، ایدئولوژی‌های گوناگون حاکم در

  • سبک شناسی نحوی داستان ”قفس“ صادق چوبک بر اساس صدای دستوری

    مقالهمطالعات زبان و گویش های غرب ایرانشیما ابراهیمی، دانشگاه فردوسی مشهد محمود رضا قربان صباغ، دانشگاه فردوسی مشهد

    هدف از پژوهش حاضر بررسی مقوله نحویِ صدای دستوری در داستان کوتاه ”قفس“ صادق چوبک است.هموارهمیاناندیشهوسبکنحوینویسندهارتباطوجودداردوبا در نظرگرفتناینارتباطمی­تواندیدگاهغالبچوبکراتبییننمود. ”قفس“ طرحی است دربارۀ جهانی که بر بنیاد تنازع بقا قرار گرفته است و مرغ و خروس­های اسیر در قفس

  • تحلیل جامعه شناختی کودک و کودکی در آثار صادق هدایت

    مقاله۲۰۲۵مطالعات ادبیات کودکفاطمه طاهری سروتمین، عاطفه جمالی، فرامرز خجسته

    کودکی مفهومی سیال و فرهنگ مبنا است و ارائه‌ی تعریفی واحد از آن ناممکن است. حتی در یک جامعه‌ی واحد نیز طیف‌های مختلفی از کودکی دیده می شود. برای رسیدن به شناختی کلی از مفهوم کودکی می‌توان از دانش‌هایی که دسته بندی هایی از کودکی دارند، سود جست. در این پژوهش با تکیه بر رهیافت‌های جا

  • تحلیل و تفسیر داستان دزآشوب بزرگ علوی بر اساس نظریه جامعه شناسی محتوا

    بزرگ علوی یکی از بزرگترین داستان­نویسانی است که در تکامل داستان کوتاه و گسترش آن در ادبیات معاصر نقش بسزایی دارد. او در داستان­هایش با واقع­گرایی انتقادی به بیان مسائل مختلف جامعه می­پردازد و همین داستا­ن­ها ما را با جامعه­ای که علوی در آن می­زیسته، آشنا می­کند. یکی از داستان­های

  • بررسی و تحلیل آثار صادق چوبک (سنگ صبور، تنگسیر، انتری که لوطیش مرده بود)

    پایان‌نامه۲۰۱۱وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه علامه طباطبایی - دانشکده ادبیات و زبانهای خارجینرگس کشانی

    در این پایان نامه سه اثر از آثار صادق چوبک، دو رمان "سنگ صبور" و "تنگسیر" و داستان کوتاه "انتری که لوطیش مرده بود" مورد بررسی قرار گرفته است. ابتدا سبک و نوع نویسندگی صادق چوبک مورد مطالعه قرار گرفته، سپس به بررسی ویژگی های وی در داستان نویسی و استفاده از جریان سیال ذهن در رمان "

  • سیمای جامعه در آثار صادق چوبک

    پایان‌نامه۲۰۰۹وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه کاشانفاطمه پورامامی

    صادق چوبک، یکی از بزرگ¬ترین داستان نویسان معاصر ایران است که از او آثاری با نام¬های انتری که لوطیش مرده بود، تنگسیر، سنگ صبور، خیمه شب بازی، روز اول قبر و چراغ آخر باقی مانده است. اوضاع سیاسی و شرایط نابسامان اجتماعی ایران در سال¬های 1320 تا 1345 که اوج فعالیت¬های ادبی نویسنده مح