تخمین رطوبت لایه سطحی خاک اراضی مرتعی مناطق خشک و نیمه خشک با استفاده از شاخص دما و پوشش گیاهی (مطالعه موردی: استان خراسان)
چکیده
رطوبت لایه سطحی خاک و تغییرات زمانی و مکانی آن از مهمترین متغیرهای محیطی است که بهدلیل اندازهگیریهای دشوار، پرهزینه و وقتگیر میدانی، تاکنون بهطور گسترده در مدلهای اقلیمی استفاده نشده است. امروزه با پیشرفت روزافزون علم، جایگزینی فنآوریهای جدید برای مدیریت صحیح منابع محدود آب و خاک ضروری میباشد. هدف از این تحقیق بررسی کاربرد دادههای سنجنده modis[1] برای برآورد رطوبت لایه سطحی خاک اراضی مرتعی مناطق خشک و نیمهخشک، دارای پوشش گیاهی افمرال[2]، با استفاده از شاخص دما و پوشش گیاهی (tvx[3]) میباشد. برای تخمین رطوبت لایه سطحی خاک در این تحقیق از دادههای میدانی رطوبت خاک و دادههای هواشناسی سه ایستگاه مشهد، نیشابور و گلمکان در استان خراسان، در دوره آماری سالهای 2005-2003 استفاده شد. شاخص ndvi[4]، دمای درخشندگی[5] باندهای 31 و 32 و دمای سطح زمین[6] از تصاویر ماهوارهای modis استخراج شده و شیب رابطه tvx بین ndvi، دمای سطح زمین و همچنین مقادیر دمای درخشندگی محاسبه گردید. مدلهای مختلفی برای بررسی ارتباط بین شیب رابطه tvx و مقادیر رطوبت خاک برازش داده شد. بهطوریکه نتایج حاصل از این تحقیق، همبستگی خوبی بین شیب رابطه tvx (ndvi و lst) و مقادیر رطوبت لایه سطحی خاک نشان داد. 1- moderate resolution imaging spectroradiometer 2- ephemeral 3- temperature/vegetation index 4- normalized difference vegetation index 5- brightness temperature (bt) 6- land surface temperature (lst)