تبیین تقوا بعنوان معیار سنجش در خط مشی گذاری فرهنگی در پرتوی آیات قرآن

جواد عطاران، دانشجوی دکتری، دانشکده مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، ایران سید مهدی الوانی، استاد، گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی قزوین، ایران حسن زارعی متین، استاد، دانشکده مدیریت و حسابداری،پردیس فارابی دانشگاه تهران، ایران علی نقی امیری، دانشیار، دانشکده مدیریت و حسابداری،پردیس فارابی دانشگاه تهران، ایران علی راد، دانشیار، دانشکده علوم قرآن و حدیث، پردیس فارابی دانشگاه تهران، ایران

چکیده

با توجه به اهمیت نقش تقوا در سنجش و ارزیابی فرآیند خط­مشی­گذاری و مدیریت فرهنگ سازمانی، پژوهش حاضر با هدف شناسایی تقوا بعنوان ابزار سنجش در خط مشی گذاری فرهنگی در پرتوی آیات قرآن کریم و طبقه­بندی انواع آن انجام شد. جامعه آماری این تحقیق را خبرگان حوزه در مقطع خارج فقه و اصول و فقهای برگزیده دینی تشکیل می­دهند که از بین آنها بر اساس روش ترکیبی (کیفی-کمی) 3 نفر برای گردآوری اطلاعات در مرحله اول (مصاحبه عمیق) و 14 نفر در مرحله دوم (تشکیل گروه­های کانونی و توزیع پرسشنامه) برگزیده شدند. نتایج تجزیه و تحلیل داده­ها منجر به تبین مفهوم تقوا و شناسایی مؤلفه­ها و طبقات آن گردید. علاوه بر این، مشتقات تقوا از آیات مختلف قرآن کریم استخراج و صحت و دقت آن توسط خبرگان امر مورد تأیید قرار گرفت. در انتها نیز با توجه به جمیع مطالعات انجام شده و با الهام از ارتباطات چهارگانه انسان با خویشتن، انسان با خدا، انسان با جهان هستی و انسان با هم نوع خود، نحوه اثرگذاری طبقات مختلف تقوا بر یکدیگر شناسایی گردید. در انتها پیشنهاد شد از نتایج مستخرجه در این پژوهش به عنوان ابزاری جهت ارزیابی خط­مشی­های فرهنگی استفاده شود.