برنامه ریزی کاهش خطرپذیری آتش سوزی پس از زلزله با به کارگیری سیستم اطلاعات جغرافیایی در پهنه استان تهران
چکیده
زمینه و هدف: قرارگیری استان تهران در یک پهنه لرزه خیز و اهمیت این استان در ابعاد گوناگون بر همگان روشن است. وقوع زلزله در استان تهران و البرز سبب پیامدهای ناگوار انسانی و خسارات سنگین اقتصادی میشود. یکی از خطرات مهم پس از زلزله های شدید، آتشسوزی های پس ازآن است. وقوع آتش سوزی پس از زلزله در استان تهران به علت قرارگیری تأسیسات خطرزا و همچنین شریان های اصلی و فرعی گاز و نفت در پهنه های لرزه خیز و حریم گسل ها بسیار محتمل است لذا، بررسی وقوع آتش سوزی پس از زلزله در منطقه تهران به عنوان پایتخت از ضروریات میباشد. روش: روش پژوهش مقاله حاضر توصیفی- تحلیلی است. در این راستا، نقشه های موردنیاز در سیستم اطلاعات جغرافیایی تهیه شده و داده ها از طریق مطالعه اسناد، کتب، رسالات و مقالات گردآوری شده و سه نقشه اصلی مخاطره، آسیب پذیری و بحران تهیه و تحلیل میشوند و درنهایت با انجام تحلیل [۱]swot، راهبردها تعیین و سیاستهایی در جهت تحقق آنها پیشنهاد میگردد. یافته ها: نتایج تحلیل داده ها نشان میدهد با وجودی که خطر بالقوه آتش سوزی پس از زمین لرزه، در بخش های مختلفی از سطح استان با شدت بالا وجود دارد ولیکن میزان آسیب پذیری ناشی از وقوع سانحه به علت تمرکز جمعیت، تراکم شبکه راه ها، تراکم خطوط لوله های گاز، لوله های نفت و مخازن سوخت و همچنین تراکم صنایع در مناطق مرکزی بیشتر خواهد بود. نتیجه گیری: این مقاله نتیجه میگیرد که سیاستگذاری و برنامه ریزی ها در زمینه تخصیص کاربری اراضی نزدیک پهنه های پرخطر و نقاط بحرانی باید متکی بر نقشه های خطر و متناسب با خطرات و خسارات ناشی از آتش سوزی های پس از زلزله باشد. همچنین، ایجاد و توسعه زیرساختها، کانونهای زیستی و جمعیتی و به طورکلی هرگونه فعالیت عمرانی مستلزم شناخت کافی از شرایط آتش سوزی های پس از زلزله است. [۱] swot: strength, weakness, opportunity, threat