مقاله

اثر تنش خشکی و محلول پاشی تنظیم کننده های رشد بر محتوای رنگیزه های فتوسنتزی و عملکرد دانه کلزا (brassica napus l.) رقم هایولا ۴۰۱

سید احمد کلانتر احمدی، پژوهشگر مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، دزفول، ایران علی عبادی، جهانفر دانشیان، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر سیدعطاءاله سیادت، سودابه جهانبخش، دانشکده کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

شرایط نامساعد محیطی باعث ایجاد تنش در گیاهان و اختلال در رشد و نمو و بقای آنها می­شود. تنظیم کننده­های رشد باعث بهبود تحمل گیاه نسبت به شرایط نامطلوب محیطی می­شوند، بنابراین به منظور بررسی اثر تنش خشکی و مصرف مواد تتظیم کننده رشد بر محتوای کلروفیل و عملکرد دانه کلزا رقم هایولا 401، آزمایشی به صورت کرت‏های یک بار خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار به مدت دو سال زراعی (93-1391) در مرکز تحقیقات کشاورزی صفی آباد اجرا شد. عامل اصلی در سه سطح : 1- آبیاری پس از 70 میلی متر تبخیر از تشتک به عنوان شاهد (آبیاری مطلوب)، 2- قطع آبیاری در مرحله گلدهی (تنش شدید)، 3- قطع آبیاری در مرحله خورجین‏دهی (تنش ملایم) و عامل فرعی نیز در 10 سطح: اسید آسکوربیک با غلظت 100، 200 و 300 میلی­گرم در لیتر، اسید سالیسیلیک با غلظت 100، 200 و 300 میکرومول، متانول با غلظت 10، 20 و 30 درصد حجمی و شاهد (محلول­پاشی با آب مقطر) بودند. نتایج نشان داد که قطع آبیاری در مرحله گلدهی و خورجین­دهی عملکرد دانه را به ترتیب 38 و 15 درصد کاهش داد. اثر متقابل قطع آبیاری و محلول پاشی نشان داد که حداکثر عملکرد دانه (4493 کیلوگرم در هکتار) در شرایط آبیاری مطلوب با محلول پاشی 300 میلی گرم در لیتر اسید آسکوربیک و حداقل عملکرد دانه (1968 کیلوگرم در هکتار) نیز در تیمار قطع آبیاری در مرحله گلدهی و محلول­پاشی با آب مقطر (شاهد) بدست آمد. محلول­پاشی 300 میلی گرم در لیتر اسید آسکوربیک باعث بهبود عملکرد دانه در تیمار رطوبتی مطلوب و قطع آبیاری در مرحله خورجین­دهی گردید. با افزایش شدت تنش خشکی، میزان کلروفیل a برگ ها کاهش و میزان کلروفیل b افزایش یافت. اثر متانول (30 درصد) بر افزایش تجمع پرولین در تیمارهای تنش ملایم و شدید خشکی بیشتر از اسید آسکوربیک و اسید سالیسیلیک بود. نتایج آزمایش نشان داد که محلول پاشی تنظیم کننده­های رشد از طریق بهبود تجمع پرولین و میزان رنگیزه­های فتوسنتزی و اجزای عملکرد، باعث افزایش عملکرد دانه کلزا در شرایط تنش خشکی شدند. در شرایط آبیاری مطلوب و تنش ملایم خشکی کاربرد اسید آسکوربیک (300 میلی گرم در لیتر) و تحت شرایط تنش شدید خشکی کاربرد متانول (30 درصد) از بیشترین نقش در بهبود عملکرد دانه برخوردار بودند.

اسناد مشابه