تاثیر متغیرهای توپوگرافی و برخی خصوصیات خاک بر پراکنش گروه های اکولوژیک گیاهی (مطالعه موردی: مراتع حوزة آبخیز خود-نیوک)
چکیده
جهت شناخت اثر متغیرهای محیطی بر پراکنش گروههای اکولوژیکگیاهی، ابتدا با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و با همپوشانی نقشه های توپوگرافی و زمین شناسی، تعداد 50 واحد همگن زمینی انتخاب و در تودۀ گیاهی معرّف هر واحد، اقدام به نمونه برداری از پوشش گیاهی شد. برای اندازهگیری اطلاعات پوشش گیاهی، در واحدهایی با گیاهان بوتهای از 30 پلات دومترمربعی و در واحدهایی که گیاهان درختچه ای نیز حضور داشتند از 40 پلات 16 مترمربعی در طول سه ترانسکت خطی استفاده شد. در محل هر واحد، بسته به عمق ریشهدوانی، یک نمونه خاک ترکیبی جمعآوری و متغیرهای توپوگرافی نیز ثبت شد. متغیرهای مربوط به خاک شامل درصد رس، سیلت و ماسه، آهک، اسیدیته، هدایت الکتریکی، و درصد سدیم، کلسیم و منیزیم بودند. رابطة بین دادههای محیطی و فلورستیکی ثبتشده، به کمک دو تجزیة twinspan و cca بررسی شد. با استفاده از تجزیة twinspan، پنج گروه گونه اکولوژیک به نام های (ferula ovina- artemisia aucheri)، (astragalus glaucacanthus- a. sieberi)، ( stipa barbata–a. sieberi)، (a. sieberi – noea mucronata) و (a.sieberi –salsola arbusculiformis) در منطقه شناسایی شد. بر اساس نتایج تجزیة cca, متغیرهای شیب و ارتفاع در مجموع حدود 50 درصد از کل تغییرات گروههای اکولوژیکگیاهی منطقه را به خود اختصاص داده اند. از بین متغیرهای خاکی، میزان سدیم و آهک همچنین نوع بافت خاک، نقش مؤثرتری بر الگوی پوشش گیاهی منطقه داشته اند.