مقاله

نقد فرمالیستی و پیشافرمالیستی عنصر پی رنگ در مجموعه داستان های کوتاه دیوان سومنات

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

این مقاله به نقد عنصر داستانی پی­رنگ از چشم­انداز فرمالیستی و پیشافرمالیستی در مجموعه داستان­های کوتاه دیوان سومنات نوشته ابوتراب خسروی می­پردازد. تمایزی که این دو دیدگاه میان داستان و پی­رنگ قائل شده­اند گویای تفاوت کاربرد آن­ها درباره این دو سازه داستانی است. در نقد پیشافرمالیستی استفاده از پی­رنگ کلیشه­ای، بها دادن به کنج­کاوی و تعلیق­های از پیش لو رفته و عدم تناسب در شبکه­های علت و معلولی از نکات قابل تأمل است. هم­چنین استفاده از توصیف­های جزیی­نگر حاملِ زاویه دید که گویای خرده پی­رنگ­های زمان و مکان است و به کارگیری روایت غیرخطی بر پایه بازگشت به پس­های مکرر از نقاط قوت داستان­ها می­باشد. اما در پی­رنگ فرمالیستی خسروی برای آشنایی­زدایی به انواع شگردها و تمهیدات هنری مانند استفاده از برخی مؤلفه­های ادبیات پسامدرن، گفت­و­گو درباره­ تکنیک­های داستانی، استفاده از فرم­های دایره­ای مکرر و غریب ساختن جهان داستان با تصاویر سنت­های دینی و مذهبی و هنر مینیاتور ایرانی توجه دارد. در مجموع نویسنده در داستان­هایی موفق است که بر پایه آشنایی­زدایی و پی­رنگ فرمالیستی بنا شده­اند، و نه داستان­هایی که بر اساس ضابطه­های علت و معلولی استوار شده­اند.

اسناد مشابه