بررسی تحمل به خشکی هیبریدهای مونوژرم چغندر قند در شرایط کشت درون شیشه ای با استفاده از پلی اتیلن گلیکول (6000 peg)
چکیده
پژوهش حاضر به منظور ارزیابی میزان تحمل به خشکی هیبریدهای جدید مونوژرم چغندرقند با استفاده از پلیاتیلن گلیکول 6000، در شرایط کشت درونشیشهای انجام شد. این آزمایش به صورت فاکتوریل بر پایۀ طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار، در مؤسسۀ تحقیقات اصلاح و تهیۀ بذر چغندرقند (کرج) در سال 1392 انجام شد. تعداد 23 هیبرید جدید مونوژرم چغندرقند به همراه دو شاهد متحمل و معمولی در دو سطح نرمال (پتانسیل اسمزی صفر) و تنش خشکی (7/0- مگاپاسکال) کشت شدند. پس از شش هفته، صفاتی از قبیل طول ریشهچه و ساقهچه، وزن تر و خشک ریشهچه و ساقهچه، طول، وزن تر و وزن خشک گیاهچه اندازهگیری شدند. تجزیۀ واریانس دادهها نشان داد که اثر سطوح تنش و اثر متقابل ژنوتیپ در تنش برای تمامی صفات بررسی شده معنادار شده است. اثر ژنوتیپ نیز برای تمامی صفات بهغیر از وزن خشک ریشهچه معنادار شد. براساس نتایج حاصل از تجزیۀ خوشهای به روش ward، هیبریدهای مطالعه شده تحت شرایط نرمال و تنش خشکی از نظر خصوصیات گیاهچهای به ترتیب در سه و چهار گروه مختلف قرار گرفتند که در شرایط نرمال هیبریدهای 2، 21، 22، 3، 23 و 20 و در شرایط تنش نیز هیبریدهای 13، 4 و 3 به منزلۀ گروه برتر شناخته شدند. همچنین به منظور مقایسۀ میزان تحمل به خشکی و غربال نهایی هیبریدهای متحمل و برتر، از شاخص تحمل به تنش (sti) استفاده شد و هیبریدهای 13، 22، 23، 21، 7، 4، 20 و 3 به منزلۀ متحملترین هیبریدها نسبت به تنش خشکی در مرحلۀ گیاهچهای معرفی شدند که در کارهای اصلاحی آینده میتوانند توسط پژوهشگران بهکار گرفته شوند.