مقاله

ساختار انسان شناسی قرآنی

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

ساختار انسان شناسی با تأکید بر تعالی شناختی از نگاه آیات قرآن مورد بررسی قرار گرفته است. نویسنده با طرح شش نوع ساختار معرفت شناسی، زیست شناسی، جامعه شناسی، روان شناسی، روان کاوی و تعالی شناختی، معتقد است انبوه نظریاتی که بشر در طول تاریخ درباره ساختار آدمی داده مربوط به یکی از انواع پنج گانه نخست بوده و به ندرت درباره تعالی شناختی اظهار نظر شده است. سپس به اهمیت تعالی شناختی پرداخته و تنهامعرفت دینی را شایسته پرده برداری از چگونگی ساختار و سائق های آدمی می داند. در ادامه، مهم ترین مطالبی که در انسان شناسی اسلامی در باب نهاد آدمی آمده، گزارش می کند و دو بخش استعدادها و بخشهای آسیب پذیر ساختمان وجودی انسان را بر می شمارد و از نگاه قرآن به تحلیل می نشیند. در بخش استعدادهای منفی و مثبت انسان را مورد بررسی قرار می دهد آز و اختلال پذیری دستگاه ادراکی را از جمله استعدادهای منفی و بخشهای مثبت نیز با طرح 10 بحث: سائق صیانت ذات، هوش، آگاهی از هستی خود، احساس شخصیت، خرد، آگاهی از خدا و از نیک و بد، حافظه، اراده، آگاهی از ضعف ها و امکانات ساختاری و محیط و حقگرایی یا حنیفیّت به تفصیل از دیدگاه آیات قرآن بحث می کند. در ادامه به نشانه ها و جلوه های حق گرایی از جمله علاقه به کمال، عشق و احترام به شخصیت های صالح، علاقه به ارزشیابی، علاقه به حیات برتر، علاقه به دانایی، علاقه به زیبایی، مهرورزی نسبت به دیگران،علاقه و عزت، عشق به جاودانگی و امید به آینده ای بهتر اشاره می کند و خداوند را اولین و بزرگ ترین متعلّق حق گرایی می داند. در پایان نیز ساز و کار تعالی و پیوستگی نهاد آدمی با نظام هستی را مورد بررسی قرار می دهد.

اسناد مشابه

  • ساختار انسان شناسی قرآنی

    مقاله۱۹۹۹فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای قرآنیجلال الدین فارسی

    ساختار انسان‌شناسی با تأکید بر تعالی شناختی از نگاه آیات قرآن مورد بررسی قرار گرفته است. نویسنده با طرح شش نوع ساختار معرفت‌شناسی، زیست‌شناسی، جامعه‌شناسی، روان‌شناسی، روان کاوی و تعالی شناختی، معتقد است انبوه نظریاتی که بشر در طول تاریخ درباره ساختار آدمی داده مربوط به یکی از ان

  • بررسی تطبیقی انسان شناسی قرآنی با انسان شناسی غربی با توجه به مبانی اعتقادی شیعه

    چکیده: شناخت انسان از دیرباز با تفکرات عمیق فلسفی افراد زیادی در سرتاسر جهان روبه رو بوده است. انسان شناسی قرآنی و انسان شناسی غربی، به عنوان دو مکتب فکری عمده که به شناخت انسان، پرداخته­اند به طور کلی از حیث موضوع، هدف و رویکرد با هم متفاوت هستند. نقاط عمده ضعف انسان شناسی غرب د

  • انسان شناسی قرآنی

    مقالهسراج منیرصالح حسن زاده، هییئت علمی داننشگاه علامه طباطبایی

    خدا، انسان و جهان سه محور اساسی اندیشه ی بشری است. در طول تاریخ پرسش های مهمی درباره ی آنها طرح شده و همه ی تلاش فکری انسان متوجّه این سه کانون و یافتن پاسخ های درست و مناسب برای آن پرسش هاست. در این میان، شناخت انسان اهمیّت ویژه ای دارد. در آموزه های قرآن، پس از خدا، انسان اساسی

  • ساختار انسان شناسی سلوکی در سنت دینی

    مقالهاخلاق وحیانیعلی فضلی، استادیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

    از مهم ترین مبانی اخلاق اسلامی و عرفان عملی، انسان شناسی است. درسنت دینی و از حیث سلوکی می توان برای انسان شناسی ساختار خاصی ترسیم نمود. حقیقت قلبی که هویت ملکوتی انسان است، از وجه الهی تا وجه جسمانی امتداد یافته و دو منطقۀ نفسانی و روحانی دارد. هریک از این دو منطقه نیز دو صنف جن

  • مقایسۀ اجمالی «انسان شناسی» تومائی و صدرایی با تأکید بر ساختار تألیفیِ «جامع الهیات» و«اسفار»

    مقالهالهیات تطبیقیرضا رضازاده، استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه ایلام

    انسان شناسی جایگاهی بنیادین در نظام فلسفی- الهیاتیِ توماس آکویناس ) (thomas aquinas و ملاصدرا دارد؛ به گونه ای که نقش برجستۀ و مؤثر آن را در ساختار تألیفیِِ دو اثر اصلی «جامع الهیاتِ»(summa theologiae) آکویناس و «اسفارِ» ملاصدرا به روشنی می توان دید و دریافت. بررسی تطبیقی نقش انس

  • بررسی مقتضای حال مخاطب در خطاب‌های قرآنی حضرت موسی(ع) به بنی‌اسرائیل با تکیه بر انسان شناسی صدرایی

    مقاله۲۰۲۴حکمت صدراییزهرا ذاکری، مسعود فکری، عزت ملا ابراهیمی، غلامعباس رضایی هفتادر

    مبحث «مقتضای‌حال» همواره به عنوان یکی از مباحث بنیادین علم بلاغت مطرح بوده است. این موضوع، چهار مؤلفة اصلی دارد‌که‌شامل: «مقتضای‌متکلم»، «مقتضای‌مخاطب»، «مقتضای‌کلام» و «مقتضای‌موقعیت‌های کلام» می‌شود. تمرکز این پژوهش بر بخش «مقتضای مخاطب»‌خواهد بود. مقتضای مخاطب به‌معنای رعایت ت