ساختار انسان شناسی قرآنی
چکیده
ساختار انسان شناسی با تأکید بر تعالی شناختی از نگاه آیات قرآن مورد بررسی قرار گرفته است. نویسنده با طرح شش نوع ساختار معرفت شناسی، زیست شناسی، جامعه شناسی، روان شناسی، روان کاوی و تعالی شناختی، معتقد است انبوه نظریاتی که بشر در طول تاریخ درباره ساختار آدمی داده مربوط به یکی از انواع پنج گانه نخست بوده و به ندرت درباره تعالی شناختی اظهار نظر شده است. سپس به اهمیت تعالی شناختی پرداخته و تنهامعرفت دینی را شایسته پرده برداری از چگونگی ساختار و سائق های آدمی می داند. در ادامه، مهم ترین مطالبی که در انسان شناسی اسلامی در باب نهاد آدمی آمده، گزارش می کند و دو بخش استعدادها و بخشهای آسیب پذیر ساختمان وجودی انسان را بر می شمارد و از نگاه قرآن به تحلیل می نشیند. در بخش استعدادهای منفی و مثبت انسان را مورد بررسی قرار می دهد آز و اختلال پذیری دستگاه ادراکی را از جمله استعدادهای منفی و بخشهای مثبت نیز با طرح 10 بحث: سائق صیانت ذات، هوش، آگاهی از هستی خود، احساس شخصیت، خرد، آگاهی از خدا و از نیک و بد، حافظه، اراده، آگاهی از ضعف ها و امکانات ساختاری و محیط و حقگرایی یا حنیفیّت به تفصیل از دیدگاه آیات قرآن بحث می کند. در ادامه به نشانه ها و جلوه های حق گرایی از جمله علاقه به کمال، عشق و احترام به شخصیت های صالح، علاقه به ارزشیابی، علاقه به حیات برتر، علاقه به دانایی، علاقه به زیبایی، مهرورزی نسبت به دیگران،علاقه و عزت، عشق به جاودانگی و امید به آینده ای بهتر اشاره می کند و خداوند را اولین و بزرگ ترین متعلّق حق گرایی می داند. در پایان نیز ساز و کار تعالی و پیوستگی نهاد آدمی با نظام هستی را مورد بررسی قرار می دهد.