رابطه بین سرمایه اجتماعی و سلامت روان خانواده های دارای فرد ناتوان

نیلوفر کاظمی، niloofar kazemi 1 msc student in social welfare, student research committee, university of social welfare and rehabilitation sciences, tehran, iran1. دانشجوی کارشناسی ارشد، رشته رفاه اجتماعی، کمیته تحقیقات دانشجویی، گروه مدیریت رفاه اجتماعی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران حمیرا سجادی، homeira sajjadi 2 associate professor, social welfare management research center, university of social welfare and rehabilitation sciences, tehran, iran2. دانشیار، مرکز تحقیقات مدیریت رفاه اجتماعی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران محمدرضا واعظ مهدوی، mohammad reza vaezmahdavi 3 professor, department of physiology, shahed university of medical sciences, tehran, iran3. استاد، گروه فیزیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران محمد کمالی، mohammad kamali 4 associate professor, school of rehabilitation sciences, iran university iran university of medical sciences, tehran, iran4. دانشیار، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران غلامرضا قائد امینی هارونی، gholamreza ghaedamini harooni 5 phd student in health and social welfare, social welfare management research center, university of social welfare and rehabilitation sciences, tehran, iran5. دکتری تخصصی سلامت و رفاه اجتماعی، مرکز تحقیقات مدیریت رفاه اجتماعی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران زهرا جرجران شوشتری، zahra jorjoran shushtari 6 phd student, social determinants of health research center, university of social welfare and rehabilitation sciences, tehran, iran6. دانشجوی دکتری تخصصی پژوهشی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران

چکیده

سابقه و هدف: اولین مواجهه با ناتوانی در خانواده صورت می گیرد که جنبه های اجتماعی، اقتصادی و روان شناختی خاصی دارد. یکی از عوامل اجتماعی تأثیرگذار بر سلامت، سرمایه اجتماعی است که هدف از این مطالعه، بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی با سلامت روان خانوارهای دارای فرد ناتوان در شهر تهران می باشد. مواد و روش ها: مطالعه مقطعی حاضر، به‎صورت تحلیل ثانویه براساس داده های دور دوم طرح سنجش عدالت در شهر تهران و در سال 1390 انجام شد. نمونه مورد مطالعه شامل: 3571 خانوار دارای فرد ناتوان بود که پرسشنامه سلامت روان را تکمیل کرده بودند. جهت تعیین رابطه سرمایه اجتماعی با سلامت روان خانواده های دارای فرد ناتوان، از مدل معادلات ساختاری استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها با کمک نرم افزارهای spss 16 و amos صورت گرفت. یافته ها: 4/48 درصد پاسخگویان را مردان و 6/51 درصد آنان را، زنان تشکیل دادند. از میان افراد مورد مطالعه، 8/66 درصد سلامت روانی مطلوبی نداشتند. وضعیت سرمایه اجتماعی بین گروهی و سرمایه اجتماعی کل، پایین تر از سطح متوسط بود. نتایج مدل معادلات ساختاری نشان داد که سرمایه اجتماعی به‎طور معنی داری با سلامت روان خانواده های دارای فرد ناتوان رابطه دارد (001/0p<). مدل های اندازه گیری با توجه به شاخص های rmsea:0.896 gfi:0.975 cfi:0.06 برازش مناسبی داشتند. استنتاج: سرمایه اجتماعی از عوامل اجتماعی مهم و تأثیرگذار بر سلامت روان خانوارهای دارای فرد ناتوان است. در این راستا، فراهم نمودن شرایط مناسب جهت مشارکت های اجتماعی بیشتر، ایجاد اعتماد عمومی و حمایت های عاطفی، روانی و اجتماعی بیشتر، در خصوص این خانواده ها در جهت ارتقای سلامت روان آن‎ها، اقدامی لازم به نظر می رسد.