ارائه مدلی ادغامی از برنامه ریزی مبتنی بر سناریو و برنامه ریزی مبتنی بر فرض برای آینده پژوهی در حوزه انرژی و آزمون پابرجایی راهبردهای مدیریت انرژی در کشور
چکیده
هدف اصلی این مقاله، تدوین سناریوهای آینده انرژی کشور و آزمون پابرجایی راهبردهای مدیریت انرژی کشور می باشد. رشد سریع مصرف انرژی که ناشی از رشد شتابنده فناوری در دهه های اخیر است از یک سو و تغییر مستمر و عدم قطعیت بالای حوادث مؤثر در این بخش از سوی دیگر، لزوم بهره گیری از روش های نوین آینده پژوهی و برنامه ریزی کلان و بلندمدت را بیش از پیش نمایان ساخته است. در تحقیق حاضر به مسئله چگونگی سناریوپردازی و ترسیم آینده ای مطلوب در بخش مدیریت انرژی کشور بر اساس ترکیبی از روش های نوین آینده پژوهی و برنامه ریزی استراتژیک پرداخته شده است. در پژوهش حاضر، ترکیبی از روش های دلفی، پویش محیطی (political-economical-societal-technology) pest و تحلیل اثرات متقابل استفاده شده است. پارامترهای کلیدی بخش انرژی تجمیع شده و با استفاده از پرسشنامه تحلیل اثرات متقابل با نظر نمونه ای از خبرگان حوزه انرژی و آینده پژوهی، عدم قطعیت های کلیدی شناسایی شد. سپس با استفاده از عدم قطعیت های کلیدی و با رجوع به همه عوامل و اطلاعات جمع آوری شده در مراحل قبلی، سه سناریو با نام های فن سالار، رکود و خود کفایی تدوین گردید. در پایان با استفاده از برنامه ریزی مبتنی بر فرض و آزمون پابرجایی راهبردهای مدیریت انرژی کشور در هر یک از سناریوهای تدوین شده، راهبردهای پابرجا برای مدیریت انرژی کشور در فضای هر یک از سناریوها ارائه گردید