ارتباط انرژی کل، درشت مغذیهای دریافتی و انرژی حاصل از وعده های غذایی با نمایه توده بدن
چکیده
زمینه : بعضی مطالعه ها نشان داده اند که درصد انرژی دریافتی از وعده های غذایی با میزان شیوع چاقی ارتباط دارد. هدف : مطالعه به منظور تعیین ارتباط انرژی کل دریافتی، درشتمغذیها و انرژی حاصل از وعده های غذایی با نمایه توده بدن انجام شد. مواد و روشها : در این مطالعه تحلیلی 348 پسر دبیرستانی 14 تا 16 ساله شهرستان زرین شهر اصفهان در سال 81-1380 به روش نمونه گیری تصادفی طبقه بندی شده انتخاب شدند. شاخصهای تنسنجی طبق دستورالعملهای استاندارد اندازه گیری و نمایه توده بدنی محاسبه شد. ارزیابی دریافتهای غذایی با استفاده از یادآمد 24 ساعته خوراک برای دو روز متوالی و پرسش نامه بسامد خوراک برای یک ماه جمعآوری شد. چاقی، اضافه وزن و لاغری با استفاده از حدود مرزی 2000 cdc تعریف شد. یافته ها : 9 درصد از نوجوانان لاغر، 6 درصد دارای اضافه وزن و 5 درصد چاق بودند. ارتباط مثبتی بین انرژی دریافتی با نمایه توده بدن در هر سه گروه سنی مشاهده شد (05/0p<، 31/0=r). پس از تعدیل اثر انرژی دریافتی، ارتباطی بین میزان پروتئین، چربی و کربوهیدرات دریافتی با نمایه توده بدن در هیچ کدام از گروههای سنی مشاهده نشد. نوجوانان دارای اضافه وزن یا چاق14 و 16 ساله درصد بیشتری از انرژی خود را از وعده ناهار تأمین می کردند (به ترتیب 1/5±9/23 در مقابل 2/4±9/18 درصد، 01/0p< و 4±2/27 در مقابل 9/3±2/19 درصد در افراد لاغر، 01/0p<). نتیجه گیری : یافته ها حاکی از ارتباط مثبت انرژی دریافتی و همچنین انرژی حاصل از وعدههای غذایی با نمایه توده بدن هستند که در طراحی برنامههای آموزش تغذیهای جهت پیشگیری از اضافه وزن و چاقی در نوجوانان دبیرستانی حائز اهمیت است.