اهمّیّت استراتژیک پل خلیج فارس در توسعهی ژئواکونومیکی منطقهی آزاد قشم
چکیده
ایدهی احداث پل خلیج فارس که می تواند خالق مزیّت ها و فرصت های قابل توجّهی برای منطقهی آزاد قشم باشد، به دههی 50 و زمان ایجاد نخستین بندر آزاد تجاری ایران در جزیرهی قشم بازمیگردد. بنا به مستندهای تاریخی، بهنظر می رسد طرح ساخت پل خلیج فارس در آن زمان بیشتر به برقراری پیوند سرزمینی میان جزیرهی قشم و بندر عبّاس مرکز استان هرمزگان منحصر بوده است و شاید اهمّیّت استراتژیک این طرح، در مباحث کلان اقتصادی بههیچوجه مانند امروز مورد توجّه قرار نگرفته بود. بر اساس نتایج این پژوهش با توجّه به دورنمایی که از اقتصاد جزیره و منطقهی آزاد قشم پس از بهره برداری از پل خلیج فارس قابل پیش بینی است، این موضوع می تواند با توجّه به پتانسیل های بالایی که در مناطق آزاد وجود دارد، زمینه ساز نقش آفرینی ژئواکونومیکی قشم در عرصهی رقابت منطقه ای در حوزهی خلیج فارس باشد. اهمّیّت این موضوع آنجاست که در جهان امروز، وجههی اصلی سیاست جغرافیایی در عرصهی رقابت بین دولت ها، با نقش آفرینی غالب عامل اقتصاد و تجارت آزاد، تعریف می شود ـ که از آن با عنوان ژئواکونومی یاد می شود ـ و در حوزهی ژئواکونومی برتری با دولت هایی است که از تمام پتانسیل های جغرافیایی سرزمین خود، برای توسعه و انبساط حوزهی فضایی فعّالیّت های تجاری ـ اقتصادی استفاده بهینه کنند. با توجّه به آنچه گفته شد، سؤال این پژوهش این است که پل خلیج فارس چگونه می تواند در توسعهی ژئواکونومیکی منطقهی آزاد قشم نقش آفرین باشد؟ در این پژوهش تلاش شده است با مطالعهی اهمّیّت پل خلیج فارس در توسعهی اقتصادی قشم و نیز اهمّیّت ژئوپلیتیکی آن، اهمّیّت استراتژیک این پل در دورنمای ژئواکونومیکی منطقهی آزاد قشم مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد.