تحلیل فرایندهای واجی فعل در زبان فارسی
چکیده
در این پژوهش، با تحلیل فرایندهای واجی ستاک گذشته در زبان فارسی برحسب میزان پیچیدگی و تعداد قاعده هایی که برای تبدیل به ستاک گذشته، بر ستاک حال آنها انجام میشود، این فعلها را به انواع تکقاعده ای، دوقاعده ای، سهقاعده ای و چهارقاعده ای تقسیم کردهایم. در هریک از این دستهها، یک قاعده، ازنوع ساختواژی ستاک گذشته و بقیه، قاعده های آوایی هستند. پژوهش حاضر، بیانگر آن است که علاوهبر عناصر واجشناختی مانند محدودیت واجی، محدودیت واجآرایی در خوشۀ پایانی و محدودیت خوشه و هستۀ هجا، عنصر ساختواژی نیز در شکلگیری ستاک گذشته، مؤثر است. این پژوهش، تعامل دو حوزۀ واجشناسی و ساختواژه را نشان می دهد. در این جستار، نشان دادهایم که ستاک گذشتۀ نشاندار، با افزودن عامل ماضیساز- که بهصورت tنمود می یابد- بهدست می آید. با فرضکردن tبهجای dدر این پژوهش، در مواردی که ستاک حال به همخوان بی واک ختم میشود، از اِعمال قاعده های بیشتر، جلوگیری کردهایم. فرض جلوگیری از اِعمال قاعدۀ بیشتر، دارای توجیه اقتصادی است. این مقاله نشان می دهد که تقسیم فعلهای فارسی به دو دستۀ بی قاعده و باقاعده، نامعقول است، تشکیل ستاک فعلی در همۀ فعلهای فارسی، نظاممند و دارای قاعده است و تفاوت این فعلها در تعداد و نوع قواعدی است که بر آنها اعمال می شود