بهینه سازی الگوی کشت در جهت حفظ و پایداری محیط زیست در منطقۀ الموت غربی (رهیافتی از برنامه ریزی آرمانی اولویتی)
چکیده
امروزه روش‌هایی که برای تعیین الگوی بهینۀ کشت محصولات زراعی به کار می‌روند اغلب در راستای افزایش رفاه کشاورزان و حداکثرسازی سود آنها گام برمی‌دارند. درحالیکه غفلت از آثار مخرب زیستمحیطی میتواند پیامدهای سوء و معضلات فراوانی برای نسلهای آیندۀ بشری به وجود آورد. بنابراین، انتخاب روشی که بتواند به حفظ محیط زیست کمک کند و اهداف متعدد مدیران را برای دستیابی به الگوهای مناسب کشت در یک مدل بگنجاند ضروری و درخور اهمیت است. به همین منظور، در این پژوهش برای دستیابی به اهداف همهجانبۀ فوق به ویژه تعیین الگوی کشت مناسب در بخش رودبار الموت غربی استان قزوین و همچنین کاهش آلودگی آبهای حوضۀ رودخانۀ شاهرود که ناشی از مصرف بیش از حد کودهای شیمیایی است، از مدل برنامه‌ریزی آرمانی اولویتی استفاده شد. دادههای این پژوهش از طریق همکاری با کشاورزان نمونۀ این بخش، مطالعات میدانی، پرسشنامه، سالنامۀ آماری 1389 و همچنین آمار منتشرشدۀ سازمان جهاد کشاورزی استان قزوین گردآوری و برای تجزیه و تحلیل دادهها و حل مدل پیشنهادی از نرمافزار excel استفاده شد. نتایج حاصل نشان داد که الگوی فعلی کشت در این بخش بهینه نیست و نهادههای تولیدی به صورت غیرکارآمد استفاده می شوند. بنابراین، با استفاده از مدل پیشنهادی مذکور میتوان علاوه بر انتخاب الگوی مناسب و استفادۀ بهینه از منابع منطقه، در راستای افزایش درآمد کشاورزان و کاهش تخریب محیط زیست گامهای مؤثری برداشت.